Rusya, Ukrayna'nın başkent Moskova'ya yönelik savaşın başından bu yana en büyük insansız hava aracı (İHA) saldırısını gerçekleştirmesinin ardından 'kitlesel' misilleme tehdidinde bulundu. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna'ya ait 11 adet İHA'nın Moskova ve çevresinde düşürüldüğünü açıkladı. Saldırıda ikisi Moskova bölgesinde olmak üzere iki kişinin hayatını kaybettiği, birkaç konut binasının hasar gördüğü bildirildi. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, 'Ukrayna'nın terör eylemlerine karşılık olarak Rus Silahlı Kuvvetleri'nin koordineli saldırılarını düzenli olarak sürdüreceğini' ifade etti. Beyaz Saray ise Ukrayna'nın meşru müdafaa hakkını desteklediğini yinelerken, tırmanma konusunda endişelerini dile getirdi.
Arka plan: Moskova'ya en büyük İHA saldırısı
Ukrayna güçleri, 30 Ağustos sabahı erken saatlerde başkent Moskova ve çevresine yönelik kapsamlı bir İHA saldırısı başlattı. Rusya Savunma Bakanlığı'na göre saldırıda 11 İHA kullanıldı; bunlardan 9'u Moskova bölgesinde, 2'si ise Moskova'nın güneyindeki Tula bölgesinde imha edildi. Ancak bazı İHA'ların hedeflerine ulaştığı ve Domodedovo ile Ramenskoye gibi yerleşim yerlerinde patlamalara yol açtığı belirtildi. Moskova Bölge Valisi Andrey Vorobyov, saldırıda iki kişinin hayatını kaybettiğini, birkaç konut binasının hasar gördüğünü ve 4 kişinin yaralandığını açıkladı. Moskova'nın en yoğun havalimanlarından Vnukovo ve Domodedovo'da uçuşlar geçici olarak durduruldu. Bu, Rusya'nın başkentine yönelik şimdiye kadarki en büyük İHA saldırısı olarak kayıtlara geçti.
Saldırının ardından Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ulusa sesleniş konuşmasında 'Ukrayna'nın saldırılarına karşılık olarak kitlesel misilleme yapılacağını' duyurdu. Putin konuşmasında 'Ukrayna'nın attığı adımlar cevapsız kalmayacak. Rus Silahlı Kuvvetleri, Ukrayna'nın askeri altyapısına yönelik koordineli saldırıları artıracaktır' ifadelerini kullandı. Bu açıklama, Rusya'nın Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik daha yoğun saldırılar düzenleyebileceği yönünde yorumlandı. Nitekim Rusya, bu yılın nisan ayından bu yana Ukrayna'nın elektrik şebekesine yönelik sistematik saldırılarını sürdürüyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Savaşın tırmanma riski
Moskova'ya düzenlenen bu saldırı, savaşın Ukrayna topraklarından Rusya'nın derinliklerine taşındığına işaret ediyor. Ukrayna, son haftalarda Rusya'nın sınır bölgelerine ve başkentine yönelik İHA saldırılarını önemli ölçüde artırmış durumda. Kiev yönetimi, bu saldırıların meşru müdafaa kapsamında olduğunu ve Rusya'nın sivil altyapıya yönelik saldırılarına bir yanıt olduğunu savunuyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, 'Rusya, savaşı Ukrayna'ya getirdi. Biz de savaşı Rusya'ya geri götürüyoruz' diyerek bu politikayı açıkça dile getirmişti.
Batılı yetkililer ise tırmanma konusunda temkinli. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Matthew Miller, 'Ukrayna'nın meşru müdafaa hakkını destekliyoruz, ancak savaşın yayılmasından endişe duyuyoruz' açıklamasını yaptı. NATO ise herhangi bir doğrudan müdahale sinyali vermezken, üye ülkelerin Ukrayna'ya askeri desteğinin süreceğini bildirdi. Analistler, Putin'in 'kitlesel misilleme' tehdidinin gerçekleşmesi halinde, özellikle Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik saldırıların kış aylarında sivil halk üzerinde yıkıcı etkiler yaratabileceğine dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya-Ukrayna savaşındaki bu tırmanma, Türkiye'nin arabuluculuk çabalarını ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi kapsamındaki konumunu doğrudan etkilemektedir. Türkiye, savaşın başından bu yana iki tarafı müzakere masasında tutmaya çalışırken, saldırıların yoğunlaşması diyalog şansını azaltmaktadır. Ekonomik boyutta ise, çatışmaların şiddetlenmesi enerji fiyatlarını yeniden yukarı çekerek Türkiye'nin enerji ithalat faturasını artırabilir. Ayrıca Rusya'nın misilleme saldırıları, Karadeniz'deki güvenlik dengelerini bozma potansiyeli taşıyor. Türkiye, hem NATO yükümlülükleri hem de Rusya ile dengeli ilişkileri arasında hassas bir denge yürütmektedir. Bu nedenle Ankara'nın, tırmanmayı önlemek için yeniden diplomatik girişimlerde bulunması beklenebilir.
