Kiev, 22 Ekim - Reuters tanık ifadesine göre Perşembe günü erken saatlerde Kiev'e füzeler isabet etti ve Ukrayna gece boyunca Moskova'ya yüzlerce insansız hava aracı (İHA) gönderdi. Taraflar, ABD'nin savaşı sona erdirmeye yönelik son arabuluculuk girişimlerine rağmen karşılıklı saldırılarını sürdürüyor. Başkent Kiev'de sabahın erken saatlerinde meydana gelen patlamalar, hava savunma sistemlerinin devreye girdiğini gösterirken, Ukrayna makamları henüz can kaybı veya hasar hakkında resmi bir açıklama yapmadı. Öte yandan Rus yetkililer, Moskova'ya yönelik yoğun İHA saldırısını doğrulayarak hava savunmasının çok sayıda aracı düşürdüğünü bildirdi. Her iki tarafın da sivil altyapıyı hedef aldığı iddiaları, çatışmanın şiddetini koruduğunu ortaya koyuyor.
Çatışmanın arka planı ve son gelişmeler
Rusya'nın Ukrayna'yı işgal girişimi Şubat 2022'den bu yana devam ediyor. Son haftalarda cephe hattında büyük bir değişiklik olmamasına rağmen, her iki taraf da uzun menzilli saldırılarla karşılıklı olarak birbirini yıpratmaya çalışıyor. Ukrayna, Batı'dan aldığı silahlarla Rusya'nın lojistik ve askeri hedeflerini vururken, Rusya da Ukrayna'nın enerji altyapısını ve şehir merkezlerini hedef alıyor. ABD'nin Ukrayna özel temsilcisi, son günlerde Kiev ve Moskova arasında mekik diplomasisi yürütüyordu. Ancak Reuters'a konuşan diplomatik kaynaklar, görüşmelerin somut bir ateşkes veya müzakere takvimiyle sonuçlanmadığını belirtiyor. ABD elçisinin başkentten ayrılması, arabuluculuk çabalarının şimdilik askıya alındığı şeklinde yorumlanıyor.
Perşembe gece yarısı Kiev'de duyulan patlama sesleri, hava savunma sistemlerinin aktif olduğunu gösteriyor. Ukrayna Hava Kuvvetleri, Rusya'nın seyir füzeleri ve İHA'lar kullandığını açıkladı. Kiev askeri yönetimi, saldırıda ölen veya yaralanan olup olmadığına dair bilgi vermedi. Ancak yerel medya, bazı bölgelerde elektrik kesintileri yaşandığını bildirdi. Moskova'ya yönelik Ukrayna İHA saldırısı ise Rus başkentinde havaalanlarında geçici aksamalara yol açtı. Rusya Savunma Bakanlığı, hava savunmasının 100'den fazla İHA'yı imha ettiğini duyurdu. Ukrayna tarafı ise Moskova'nın enerji tesislerini vurduğunu iddia ediyor. Bu karşılıklı saldırılar, savaşın diplomatik yollarla çözülmesinin ne kadar zor olduğunu gözler önüne seriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Rusya-Ukrayna savaşı, küresel güvenlik dengelerini derinden etkiliyor. ABD'nin arabuluculuk girişimleri, Batı ittifakı içinde Ukrayna'ya verilen desteğin sürdürülmesi ile Rusya ile doğrudan çatışmadan kaçınma arasında bir denge kurma çabası olarak görülüyor. Avrupa Birliği, Ukrayna'ya askeri ve mali yardımı artırma sinyali verirken, Rusya'nın enerji ihracatı üzerinden ekonomik baskıyı sürdürüyor. Öte yandan Çin ve Hindistan gibi ülkeler, çatışmada tarafsız bir tutum sergileyerek diplomatik çözüm çağrısı yapıyor. Birleşmiş Milletler, sivil kayıpların artmasından endişe duyduğunu belirtti. Savaşın uzaması, küresel gıda ve enerji fiyatları üzerinde de baskı oluşturmaya devam ediyor. Tahıl koridoru anlaşmasının askıya alınması, özellikle Afrika ve Orta Doğu ülkelerinde gıda güvenliği riskini artırdı. ABD'nin arabuluculuk çabalarının sonuçsuz kalması, önümüzdeki dönemde çatışmaların daha da şiddetlenebileceği endişelerini beraberinde getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşta denge politikası izleyerek her iki tarafla da diyalog kanallarını açık tutmayı başardı. Montrö Boşnaklar Sözleşmesi'ni uygulayarak Karadeniz'deki istikrarı koruma çabası, Türkiye'nin bölgesel güvenlikteki kilit rolünü pekiştirdi. Tahıl koridoru anlaşmasına yönelik arabuluculuk girişimleri, küresel gıda krizinin hafifletilmesinde Türkiye'ye stratejik bir konum kazandırdı. Ancak son gelişmeler, ateşkes umutlarının zayıfladığını gösteriyor. Savaşın uzaması, Türkiye'nin enerji ithalatı ve ticaret yolları üzerindeki riskleri artırabilir. Ayrıca, Karadeniz'de artan askeri hareketlilik, Türkiye'nin güvenlik endişelerini yükseltiyor. Ankara'nın, diplomatik çözüm için aktif rol oynamaya devam etmesi, hem bölgesel istikrar hem de ekonomik çıkarlar açısından kritik önemde.
