Rus ordusu, Ukrayna'nın doğu cephesindeki kilit savunma noktalarından Kostyantınivka'ya yönelik taarruzlarını yoğunlaştırdı. Ukrayna Silahlı Kuvvetleri ve yerel yetkililerden alınan bilgilere göre, Rus birlikleri şehrin güney ve doğu mahallelerinde ilerlerken, topçu ve hava saldırılarıyla altyapıyı hedef alıyor. Kiev yakınlarındaki ve Drujkivka civarındaki kaynaklar, 29 Haziran itibarıyla çatışmaların kent merkezine 3-5 kilometre mesafeye kadar dayandığını bildiriyor. Kostyantınivka, Ukrayna'nın 2014'ten bu yana inşa ettiği "kale kuşağı"nın en önemli parçalarından biri olarak kabul ediliyor. Kentin düşmesi, Donetsk bölgesindeki diğer savunma hatlarını da tehdit edecek.
Stratejik önem ve askeri durum
Kostyantınivka, Donetsk bölgesinin kuzey kesiminde, Slovyansk ve Kramatorsk kentlerine giden yollar üzerinde yer alıyor. 2022'nin başlarında Rusya'nın geniş çaplı işgalinin ardından Ukrayna, bu bölgeyi "kale kuşağı" olarak adlandırılan bir dizi müstahkem mevkiyle tahkim etmişti. Bu hat, topçu birliklerinin korunması, lojistik merkezlerin güvence altına alınması ve birliklerin yeniden konuşlandırılması için kritik rol oynuyor. Reuters'ın saha muhabirlerinin aktardığına göre, Rusya'nın 1.200 kilometrelik cephe hattında genel ilerlemesi yavaşlamış olsa da, Kostyantınivka ekseninde yoğun bir baskı oluşturuyor. Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı, son 24 saatte bölgede 27 çatışma kaydedildiğini ve Rus hava kuvvetlerinin en az 12 sorti gerçekleştirdiğini duyurdu. Askeri analistler, Moskova'nın bu stratejik noktayı ele geçirerek Donetsk bölgesindeki kontrolünü pekiştirmeyi ve daha batıdaki Slovyansk-Kramatorsk kentlerine yaklaşmayı hedeflediğini belirtiyor.
Ukrayna tarafı ise bölgeye ek takviye birlikler sevk etti. Savunma Bakan Yardımcısı Hanna Malyar, “Düşmanın sayısal üstünlüğüne rağmen mevzilerimizi koruyoruz. Kostyantınivka, savunma hatlarımızın kilit taşıdır” dedi. Sivil kayıplarla ilgili resmi veriler sınırlı olsa da, Ukrayna İçişleri Bakanlığı, son bir haftada 8 sivilin hayatını kaybettiğini, 20'den fazla kişinin yaralandığını açıkladı. Bölgede elektrik ve su şebekelerine yönelik saldırılar nedeniyle kısmi kesintiler yaşanıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Kostyantınivka'daki çatışmalar, savaşın genel seyri açısından bir dönüm noktası olabilir. Batılı istihbarat kaynaklarına göre, Rusya'nın Ukrayna'nın doğusundaki ilerleyişi, Batı'nın sağladığı ağır silahlar ve mühimmat yardımına rağmen devam ediyor. ABD merkezli Savaş Çalışmaları Enstitüsü (ISW), Rus kuvvetlerinin son haftalarda taktiksel kazanımlar elde ettiğini ancak operasyonel bir atılım yapamadığını belirtiyor. Öte yandan, Ukrayna'nın karşı taarruz hazırlıkları sürüyor. Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, ABD ve Avrupa'dan daha fazla hava savunma sistemi ve tanksavar silahı talep etti. Bu durum, NATO'nun doğu kanadındaki askeri varlığını artırma çabalarını da gündemde tutuyor.
Rusya'nın Kostyantınivka'yı ele geçirmesi halinde, Donetsk bölgesindeki Ukrayna kontrolü altındaki son büyük kentler olan Kramatorsk ve Slovyansk'a yönelik tehdit artacak. Bu da savaşın bir yıl daha uzamasına ve insani krizin derinleşmesine yol açabilir. BM Mülteciler Yüksek Komiserliği, bu yıl içinde 2 milyona yakın kişinin yerinden edildiğini açıkladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, savaşın başından bu yana hem Rusya hem de Ukrayna ile dengeli bir diplomasi yürütüyor. Kostyantınivka'daki çatışmaların şiddetlenmesi, Karadeniz'deki güvenlik dengelerini ve Türkiye'nin arabuluculuk rolünü doğrudan etkileyebilir. Özellikle tahıl koridoru anlaşmasının yenilenmesi ve savaş esiri takası gibi konularda Türkiye'nin aktif pozisyonu, bu tür askeri gelişmelerden etkileniyor. Ayrıca, NATO'nun doğu kanadındaki gerilim, Türkiye'nin Karadeniz'deki varlığı ve Montrö Sözleşmesi kapsamındaki yetkileri açısından stratejik önem taşıyor. Kırım Tatarları'nın durumu da Türkiye'nin insani ve siyasi gündeminde öncelikli olmayı sürdürüyor.
