Rusya'nın Ukrayna'nın güneyindeki liman kenti Odesa'ya düzenlediği füze ve insansız hava aracı saldırılarında en az üç sivil hayatını kaybetti, üç kişi yaralandı. Odesa Bölge Askeri Yönetimi Başkanı Oleg Kiper, saldırıda bir konut binasının isabet aldığını ve arama-kurtarma çalışmalarının sürdüğünü açıkladı. Öte yandan Ukrayna ordusu, Karadeniz'de Rusya'ya ait askeri gemileri hedef alan saldırılar düzenlediğini duyurdu. Çatışmaların odağı Karadeniz'e kayarken, bölgedeki gerginlik tırmanıyor.
Saldırının arka planı: Odesa yine hedefte
Rus güçleri, son haftalarda Odesa ve çevresine yönelik saldırılarını yoğunlaştırdı. Ukrayna'nın en büyük liman kenti olan Odesa, tahıl anlaşmasının sona ermesinin ardından Moskova'nın öncelikli hedefleri arasında yer alıyor. Kentin askeri yöneticisi Kiper, Telegram üzerinden yaptığı açıklamada, saldırıda bir apartman dairesinin tamamen yıkıldığını, enkaz altında kalanların kurtarılması için ekiplerin çalıştığını belirtti. Ukrayna Hava Kuvvetleri, gece boyunca Shahed tipi kamikaze dronlar ve seyir füzelerinin kullanıldığını, bir kısmının düşürüldüğünü bildirdi. Saldırı, Ukrayna'nın Karadeniz'deki varlığını zayıflatma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların Ukrayna'nın askeri altyapısına yönelik olduğunu, sivil kayıplardan Ukrayna makamlarının sorumlu olduğunu iddia ediyor. Ancak Ukrayna tarafı, Rusya'nın kasıtlı olarak sivil bölgeleri hedef aldığını savunuyor. Odesa, savaşın başından bu yana defalarca saldırıya uğramış, tarihi kent merkezi UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer almasına rağmen hasar görmüştü.
Karadeniz'de yeni cephe: Ukrayna'nın deniz harekâtı
Ukrayna ordusu, kara cephesinde zorlanırken denizde inisiyatif almaya çalışıyor. Ukrayna Deniz Kuvvetleri sözcüsü, son 24 saat içinde Karadeniz'in kuzeybatısında Rusya'ya ait iki devriye gemisine insansız deniz aracıyla saldırı düzenlendiğini, gemilerden birinin ağır hasar aldığını açıkladı. Bu saldırılar, Ukrayna'nın Rusya'nın Karadeniz Filosu'nu geriletme ve tahıl koridorunu güvence altına alma çabalarının bir parçası. Temmuz ayında Rusya'nın tahıl anlaşmasından çekilmesinin ardından Ukrayna, kendi ticari rotasını kurmak için Rus savaş gemilerine karşı saldırıları artırdı. Batılı askeri uzmanlar, Ukrayna'nın deniz insansız araç teknolojisinde önemli ilerleme kaydettiğini belirtiyor.
Rusya ise Ukrayna'nın deniz harekâtını engellemek için limanlara ve kıyı bataryalarına yönelik saldırıları sıklaştırdı. Odesa saldırısı da bu bağlamda değerlendiriliyor. Bölgede tansiyon yüksek: Rus savaş gemileri, Ukrayna'nın tahıl yüklü gemilerine yönelik arama yaparken, Ukrayna da mayın döşeme ve su üstü dronlarla misilleme yapıyor. Karadeniz'in uluslararası sularda seyir güvenliği risk altında. Birleşmiş Milletler ve Türkiye, yeni bir tahıl anlaşması için diplomatik girişimlerini sürdürüyor ancak somut ilerleme kaydedilebilmiş değil.
Bu gelişmeler, savaşın deniz boyutunun giderek daha kritik hale geldiğini gösteriyor. Ukrayna, Rusya'nın deniz ablukasını kırmak için simetrik olmayan taktikler kullanırken, Moskova da Ukrayna'nın deniz altyapısını yok etmeye odaklanmış durumda. İki taraf da sivil kayıplara yol açan saldırılarla birbirini suçluyor. Odesa'daki can kaybı, savaşın sivil bedelinin ağırlaştığını bir kez daha hatırlatıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Karadeniz'deki bu gelişmeler Türkiye'yi doğrudan ilgilendiriyor. Montrö Sözleşmesi uyarınca boğazların denetimini elinde bulunduran Türkiye, savaşın başından bu yana Karadeniz'de dengeli bir politika izliyor. Odesa'ya yönelik saldırılar ve Ukrayna'nın Rus gemilerini vurması, bölgede seyir güvenliğini tehdit ediyor; Türk ticaret gemileri potansiyel risk altında. Ayrıca, tahıl koridoru görüşmelerinde Türkiye arabulucu rolünü sürdürüyor, ancak Rusya'nın saldırıları bu süreci zora sokuyor. Türkiye, NATO müttefiki olarak Ukrayna'nın deniz savunmasına dolaylı destek verirken, Rusya ile de enerji ve turizm alanlarında iş birliğini korumaya çalışıyor. Krizin derinleşmesi, Ankara'nın bölgesel istikrar arayışını ve Montrö rejiminin sürdürülebilirliğini test ediyor.
