Rusya Savunma Bakanlığı, NATO'nun Baltık Denizi'nde düzenlediği büyük çaplı askeri tatbikatlara eş zamanlı olarak, Rus Donanması'nın bölgede geniş kapsamlı bir deniz tatbikatı gerçekleştirdiğini duyurdu. Interfax ajansının haberine göre, 9 Haziran'da başlayan tatbikatta güdümsüz füze atışları, bombalama ve roket saldırıları icra edildi. Rusya'nın bu hamlesi, NATO'nun Baltık Denizi'ndeki varlığına karşı bir güç gösterisi olarak yorumlanıyor. Tatbikatın, NATO'nun 'Baltops 2025' ve 'Sabre Strike' gibi büyük çaplı manevralarıyla hemen hemen aynı döneme denk gelmesi dikkat çekiyor. Yetkililer, tatbikatın Rusya'nın deniz gücünü koruma ve caydırıcılık kapasitesini artırma amacı taşıdığını belirtti.
Gelişmenin Arka Planı
Rusya'nın Baltık Denizi'ndeki askeri faaliyetleri, özellikle Ukrayna savaşının başlamasından bu yana aralıksız devam ediyor. NATO'nun doğu kanadını güçlendirme çabaları ve İsveç ile Finlandiya'nın ittifaka katılımı, Moskova'yı bölgedeki askeri varlığını artırmaya itiyor. Rusya, 2023'ten bu yana Baltık Filosu'na yeni savaş gemileri, denizaltılar ve kıyı savunma sistemleri ekledi. Ayrıca, Kaliningrad bölgesinde İskender füzeleri konuşlandırdığını duyurdu. NATO ise buna karşılık olarak Baltık Denizi'nde sürekli bir deniz varlığı bulundurma kararı aldı. İttifakın bu yılki tatbikatlarına 20'den fazla ülkeden 9 bin asker, 50 savaş gemisi ve 100 uçak katılıyor. Rus yetkililer, NATO'nun bu faaliyetlerini 'provokatif' olarak nitelendiriyor ve buna karşılık verileceğini defalarca ifade etmişti.
Tatbikatta Rus Donanması'nın Karadeniz Filosu'ndan da gemilerin yer aldığı belirtiliyor. Rusya, aynı anda birden fazla deniz havzasında tatbikat düzenleyerek lojistik ve komuta kontrol kabiliyetini test ediyor. Uzmanlar, bu tür tatbikatların Rusya'nın 'hibrit savaş' doktrininin bir parçası olduğunu ve NATO'nun dikkatini dağıtmak için kullanıldığını ifade ediyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Baltık Denizi, Soğuk Savaş'ın ardından nispeten sakin bir bölgeyken, son yıllarda yeniden gerilim odağı haline geldi. Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırıları, Baltık ülkeleri Estonya, Letonya ve Litvanya'nın güvenlik endişelerini artırdı. Bu ülkeler, NATO'nun caydırıcılık kapasitesinin artırılması için aktif lobi yürütüyor. ABD, Almanya ve İngiltere, Baltık bölgesine ek birlikler sevk etti. Rusya ise buna tepki olarak, Baltık Denizi'ndeki askeri tatbikatlarını sıklaştırdı ve hava sahası ihlalleri ile elektronik harp faaliyetlerini artırdı.
Bölgedeki bir diğer kritik konu ise enerji güvenliği. Baltık Denizi'ndeki Nord Stream boru hatlarına yönelik sabotajın ardından, denizaltı kablolarının ve enerji altyapısının korunması ön plana çıktı. NATO, bu kapsamda deniz devriyelerini artırırken, Rusya da kendi çıkarlarını korumak için benzer adımlar atıyor. Ayrıca, İsveç ve Finlandiya'nın NATO üyeliği, Rusya'nın Baltık'taki Stratejik konumunu zayıflattı. Rusya, bu durumu telafi etmek için Kaliningrad bölgesini askeri olarak güçlendiriyor ve Belarus ile askeri işbirliğini derinleştiriyor.
Uzmanlara göre, Baltık Denizi'ndeki bu askeri yığılma, bir kaza sonucu tırmanma riskini artırıyor. Rus ve NATO savaş gemileri arasında yakın takip ve manevra yarışları sıklıkla yaşanıyor. Geçtiğimiz yıl, bir Rus savaş uçağının Polonya sınırına yakın NATO gemisine yakın uçuş yapması gerilimi yükseltmişti. Bu tür olaylar, taraflar arasında doğrudan bir çatışma riskini beraberinde getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Baltık Denizi'ndeki Rus-NATO rekabeti, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de, NATO'nun güvenlik yapısı ve Rusya ile ilişkiler bağlamında önem taşıyor. Türkiye, Karadeniz'de benzer bir gerginlikle karşı karşıya. Rusya'nın Ukrayna tahıl anlaşmasından çekilmesi ve Karadeniz'deki mayın tehdidi, Türkiye'nin Montrö Boğazlar Sözleşmesi kapsamındaki sorumluluklarını artırdı. Baltık'taki gelişmeler, NATO'nun Rusya'ya karşı genel stratejisini şekillendiriyor. Türkiye, ittifak içinde Rusya ile diyalog kanallarını açık tutan ülkelerden biri olarak, Baltık'taki tırmanışın Karadeniz'e sıçramasını engellemeye çalışıyor. Ayrıca, Türkiye'nin savunma sanayii ihracatı ve enerji politikaları da bölgesel dengelerden etkileniyor. Bu nedenle, Baltık'taki askeri hareketlilik, Türkiye'nin uzun vadeli güvenlik ve diplomasi hesaplarında dikkate alması gereken bir faktör.
