İşçi Partisi Milletvekili Graeme Downie'nin hazırladığı yeni bir araştırma raporuna göre, Rusya'nın İngiltere'ye yönelik hibrit savaş faaliyetleri ülkeye yılda 2,5 milyar sterline kadar maliyet yaratıyor. Raporda, Moskova destekli bu faaliyetlerin ekonomik etkisini ölçmek için tutarlı bir çerçevenin bulunmadığı ve bunun da gerçek zararın boyutunu gizlediği uyarısı yapılıyor. Downie, konuyla ilgili Parlamento'ya sunulacak bulguların, hükümetin ulusal güvenlik stratejisinde önemli bir boşluğa işaret ettiğini belirtiyor.
Hibrit Savaşın Ekonomik Yükü
Rapor, Rusya'nın Birleşik Krallık'a yönelik hibrit savaş taktiklerini; siber saldırılar, dezenformasyon kampanyaları, kritik altyapıya yönelik tehditler, casusluk faaliyetleri ve enerji arzını manipüle etme girişimleri olarak sıralıyor. Bu faaliyetlerin doğrudan ve dolaylı ekonomik maliyetleri; savunma harcamalarındaki artış, siber güvenlik yatırımları, işletmelerin maruz kaldığı kesinti ve itibar kayıpları ile enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar üzerinden hesaplanıyor.
Downie'nin araştırması, mevcut değerlendirme mekanizmalarının dağınık olduğunu ve farklı kurumların (istihbarat servisleri, savunma bakanlığı, iş dünyası temsilcileri) verileri bir araya getirmediğini ortaya koyuyor. Bu nedenle, gerçek maliyetin 2,5 milyar sterlinin üzerinde olabileceği, hatta bazı sektörlerde ölçülemeyen zararların bulunduğu ifade ediliyor. Özellikle finans ve teknoloji sektörlerinin siber saldırılardan orantısız biçimde etkilendiği belirtiliyor.
Raporda ayrıca, Rusya'nın Birleşik Krallık'taki aşırı sağ grupları ve sosyal medya üzerinden yürüttüğü etki operasyonlarının toplumsal kutuplaşmayı artırarak dolaylı ekonomik maliyetler yarattığı savunuluyor. Bu tür operasyonların uzun vadede yatırım ortamını bozduğu ve iş gücü verimliliğini düşürdüğü öne sürülüyor.
Uluslararası Bağlam ve Yanıt Arayışları
Birleşik Krallık, son yıllarda Rusya'nın hibrit tehditlerine karşı bir dizi önlem almış durumda. 2023'te kabul edilen Ulusal Güvenlik ve Yatırım Yasası, yabancı devletlerin stratejik sektörlerdeki yatırımlarını daha sıkı denetlemeye başladı. Ayrıca, Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı bünyesinde yeni bir hibrit tehdit birimi kuruldu. Ancak Downie'nin raporu, bu adımların ekonomik etkiyi ölçme ve raporlama konusunda yetersiz kaldığını gösteriyor.
NATO ve Avrupa Birliği de benzer endişeleri paylaşıyor. NATO'nun 2024 zirvesinde kabul edilen yeni stratejik konsept, hibrit saldırıları kolektif savunma kapsamında değerlendirme sinyali verdi. AB ise Rusya'nın dezenformasyonuna karşı bir "hibrit tehdit istihbarat paylaşım platformu" oluşturdu. Birleşik Krallık, bu platformlara katılım sağlasa da, ulusal düzeyde bütüncül bir maliyet analizi yapılmadığı eleştirisi getiriliyor.
Uzmanlar, hibrit savaşın ekonomik maliyetini ölçmenin zorluğuna dikkat çekiyor. Çünkü saldırılar çoğu zaman fark edilmeden gerçekleşiyor, etkileri aylar sonra ortaya çıkabiliyor ve birden fazla sektöre yayılabiliyor. Bu nedenle, downie'nin çağrısı, sadece Birleşik Krallık için değil, benzer tehditlerle karşı karşıya olan tüm ülkeler için geçerli bir ihtiyaca işaret ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Rusya'nın hibrit savaş taktiklerine maruz kalan ülkeler arasında yer alıyor. Karadeniz'deki enerji altyapısına yönelik siber tehditler, Suriye ve Libya'daki vekalet çatışmaları ve sosyal medya üzerinden yürütülen dezenformasyon kampanyaları, Ankara'nın karşı karşıya olduğu riskleri artırıyor. İngiltere'nin yıllık 2,5 milyar sterlinlik maliyet tahmini, Türkiye için de benzer bir ekonomik yükün olabileceğini gösteriyor. Türkiye'nin NATO müttefiki olarak, hibrit tehditlere karşı ortak bir maliyet ölçüm mekanizması geliştirmesi ve savunma sanayii ile siber güvenlik yatırımlarını artırması kritik önem taşıyor. Ayrıca, Rusya ile ekonomik ilişkilerin denge içinde yürütülmesi, bu tehditlere karşı kırılganlığı azaltabilir.
