Rusya Savunma Bakanlığı, 11 Haziran Perşembe günü yaptığı açıklamada, Ukrayna'nın doğusunda iki yeni yerleşim birimini daha ele geçirdiğini bildirdi. Bakanlık, Donetsk bölgesinde stratejik öneme sahip Kostyantynivka kasabası yakınlarındaki Rozkishne köyü ile Harkiv bölgesindeki Okhrimivka köyünün Rus kuvvetlerinin kontrolüne geçtiğini duyurdu. Bu gelişme, Rusya'nın Ukrayna'nın doğu ve kuzeydoğusundaki ilerleyişinin sürdüğünü gösteriyor. Özellikle Kostyantynivka, Ukrayna savunması için kilit bir lojistik merkez konumunda bulunuyor. Rusya'nın bu bölgedeki ilerleyişi, Ukrayna ordusunun savunma hatlarını zorlarken, Batı'dan gelen askeri yardımların etkisini de tartışmaya açıyor.
Gelişmenin arka planı
Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırıları Şubat 2022'de başladığından bu yana, savaşın seyri zaman zaman değişse de Rus kuvvetleri özellikle doğu ve güney cephelerinde toprak kazanmaya devam ediyor. Donetsk bölgesi, Rusya'nın ilhak ettiği ancak tam olarak kontrol edemediği dört bölgeden biri. Ukrayna ordusu, bu bölgede aylardır savunma savaşı veriyor. Rusya'nın son olarak ele geçirdiği Rozkishne köyü, Kostyantynivka'ya yaklaşık 10 kilometre uzaklıkta bulunuyor. Kostyantynivka, Ukrayna'nın doğusundaki savunma hattının önemli bir parçası ve Rusya'nın bu kasabayı hedef alması, Ukrayna'nın lojistik hatlarını kesme stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Okhrimivka köyü ise Harkiv bölgesinin kuzeydoğusunda yer alıyor. Rusya, bu yılın başlarında Harkiv bölgesine yeni bir saldırı başlatmış ve sınır boyunca ilerlemişti. Ukrayna ordusu, Rusya'nın bu saldırısını durdurmak için ek birlikler sevk etmiş olsa da, Rusya'nın yavaş da olsa ilerleyişi devam ediyor. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Batılı müttefiklerinden daha fazla hava savunma sistemi ve mühimmat talep ederken, ABD ve AB'den gelen yardımların sahada belirleyici bir fark yaratıp yaratmayacağı merak konusu.
Rusya Savunma Bakanlığı'nın açıklamasında ayrıca, Ukrayna ordusunun son 24 saat içinde yaklaşık 200 asker ve çok sayıda askeri teçhizat kaybettiği iddia edildi. Bu iddialar bağımsız kaynaklarca doğrulanamazken, savaşın her iki taraf için de ağır kayıplara yol açtığı biliniyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Rusya'nın Ukrayna'nın doğusundaki ilerleyişi, sadece bölgesel değil, küresel ölçekte de yankı uyandırıyor. Batılı ülkeler, Ukrayna'ya askeri ve mali destek sağlamaya devam ederken, Rusya'nın savaş alanındaki başarıları Batı'nın Ukrayna stratejisini sorgulamasına neden oluyor. ABD ve Avrupa Birliği, Ukrayna'ya gönderilen silahların etkinliğini artırmak için daha hızlı sevkiyat ve daha gelişmiş sistemler üzerinde çalışıyor. Öte yandan, Rusya'nın enerji kaynakları üzerindeki baskısı ve küresel gıda fiyatlarındaki artış, savaşın dolaylı etkileri olarak öne çıkıyor.
Ukrayna, Karadeniz üzerinden yaptığı tahıl ihracatında zorluklar yaşarken, Rusya'nın limanları abluka altına alma tehdidi küresel gıda güvenliğini tehdit ediyor. Türkiye, Karadeniz Tahıl Koridoru anlaşmasının yeniden canlandırılması için diplomasi yürütürken, savaşın tırmanması bu çabaları da olumsuz etkiliyor. Ayrıca, NATO'nun doğu kanadındaki askeri varlığını artırması ve İsveç ile Finlandiya'nın üyeliği, Rusya ile Batı arasındaki gerilimi yeni bir boyuta taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya'nın Ukrayna'daki ilerleyişi, Türkiye'nin Karadeniz güvenliği ve enerji politikaları açısından kritik önem taşıyor. Türkiye, hem Rusya hem de Ukrayna ile dengeli ilişkiler yürütmeye çalışırken, savaşın uzaması Ankara'nın arabuluculuk rolünü zorluyor. Özellikle Karadeniz'deki mayın tehdidi ve tahıl koridoru anlaşmasının geleceği, Türkiye'nin ekonomik çıkarlarını doğrudan etkiliyor. Ayrıca, Rusya'nın Ukrayna'daki başarıları, Kırım ve Donbas'taki mevcut durumu pekiştirebilir ve Türkiye'nin Kırım Tatarlarına yönelik kaygılarını artırabilir. Türkiye'nin NATO ile Rusya arasındaki denge politikası, bu gelişmeler ışığında daha da sınanacak gibi görünüyor.
