Rusya'nın insansız hava araçları (İHA) 27 Eylül Pazar günü Ukrayna'nın başkenti Kiev'in hemen dışındaki bir pazar yerini vurdu. Yetkililer, saldırıda ilk belirlemelere göre iki kişinin hayatını kaybettiğini, ülkenin farklı bölgelerinde düzenlenen saldırılarda ise üç kişinin daha öldüğünü açıkladı. Kiev'in kendisi de gece boyunca hava saldırısına maruz kaldı. Ukrayna hava savunma sistemleri, başkenti hedef alan İHA'ları düşürmek için yoğun çaba harcadı.
Saldırının Ayrıntıları ve Bölgesel Etkiler
Reuters'ın yerel yetkililere dayandırdığı habere göre, başkent Kiev'in dış mahallelerinden birinde bulunan açık hava pazarı, Rus İHA'larının isabet etmesi sonucu alevler içinde kaldı. Pazar yerinde bulunan sivillerin hedef alınması, saldırının savaş suçu boyutunu bir kez daha gündeme getirdi. İlk müdahalelerde iki kişinin yaşamını yitirdiği doğrulandı; yaralı sayısına ilişkin henüz net bir bilgi paylaşılmadı. Saldırı, gece saatlerinde gerçekleşti ve pazarın açık olduğu bir zaman dilimine denk geldiği için can kaybının artmasından endişe ediliyor.
Kiev'in yanı sıra Ukrayna'nın farklı bölgelerinde de Rus güçleri saldırılarını sürdürdü. Ülkenin güneyi, doğusu ve merkezinde düzenlenen ayrı saldırılarda üç kişi daha hayatını kaybetti. Bu saldırıların hangi şehirlerde ve hangi hedeflere yönelik olduğu henüz netleşmedi. Ukrayna ordusu, gece boyunca Rus İHA'larını ve füzelerini tespit ederek etkisiz hale getirmeye çalıştı. Başkent Kiev'de hava savunma sistemlerinin aktif olarak çalıştığı ve bazı İHA'ların düşürüldüğü bildirildi. Ancak düşürülen İHA'ların parçalarının da yerleşim yerlerine zarar verdiği bilgisi paylaşıldı.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, saldırıların ardından yaptığı açıklamada Rusya'nın sivil altyapıyı ve pazar yerlerini hedef almasının uluslararası toplumun dikkatinden kaçmaması gerektiğini vurguladı. Kiev Belediye Başkanı Vitali Klitschko ise sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, saldırıda ölenlerin kimliklerinin tespit edilmeye çalışıldığını ve yaralıların hastanelere kaldırıldığını duyurdu. Acil servis ekipleri, yangını kontrol altına almak ve enkaz altında kalan olup olmadığını belirlemek için çalışmalarını sürdürüyor.
Savaşın Gidişatı ve Uluslararası Tepkiler
Son haftalarda Rusya, Ukrayna'nın enerji altyapısına ve sivil yerleşim yerlerine yönelik İHA ve füze saldırılarını yoğunlaştırdı. Bu saldırılar, Ukrayna'nın batı bölgelerine yönelik de arttı. Kiev yönetimi, Batılı müttefiklerinden hava savunma sistemleri ve uzun menzilli silahlar konusunda daha fazla destek talep ediyor. ABD ve Avrupa Birliği ülkeleri, Rusya'nın sivil hedeflere yönelik saldırılarını kınarken, yeni yaptırım paketleri üzerinde çalışıyor. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, saldırıların ardından yaptığı açıklamada, ittifakın Ukrayna'nın yanında durmaya devam edeceğini belirtti.
Rusya Savunma Bakanlığı ise saldırıların askeri hedeflere yönelik olduğunu öne sürüyor. Ancak uluslararası gözlemciler, pazar yeri gibi sivil alanların vurulmasının savaş hukuku ihlali olduğunu belirtiyor. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, sivil kayıplara ilişkin bağımsız bir soruşturma çağrısı yaptı. Savaşın başlangıcından bu yana binlerce sivil hayatını kaybetti; milyonlarca insan yerinden edildi. Ukrayna, Rusya'nın enerji altyapısını hedef alarak kış aylarında insani krizi derinleştirmeyi amaçladığını savunuyor.
Uzmanlar, Rusya'nın İHA saldırılarını artırmasının birkaç nedeni olduğunu belirtiyor: Ukrayna'nın karşı taarruzunu yavaşlatmak, Batı'nın askeri yardımlarını caydırmak ve savaşın uzun süreceğini göstererek müzakere masasında avantaj sağlamak. Ancak bu saldırılar, Ukrayna halkının direncini kırmak yerine daha da pekiştiriyor. Kiev'de yaşayanlar, saldırılara rağmen günlük hayatlarını sürdürmeye çalışıyor; ancak hava alarmları ve patlama sesleri kentin olağan sesi haline gelmiş durumda.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya'nın Kiev ve çevresine yönelik İHA saldırıları, Türkiye'nin Karadeniz havzasındaki güvenlik dengeleri açısından kritik önem taşıyor. Türkiye, Montrö Boşlukları Sözleşmesi çerçevesinde boğazları savaş gemilerine kapatarak bölgesel istikrarı korumaya çalışırken, aynı zamanda Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü destekleyen bir tutum sergiliyor. Sivil kayıpların artması, Ankara'nın ateşkes ve müzakere çağrılarını daha da güçlendirmesine yol açabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Ukrayna'ya sağladığı İHA'lar ve insani yardımlar, Batı ile Rusya arasında denge siyaseti yürüten Ankara'nın hassas konumunu koruyor. Savaşın uzaması, Karadeniz'deki ticari gemiler ve enerji hatları için de risk oluşturuyor; bu durum Türkiye'nin bölgesel enerji koridoru olma hedeflerini olumsuz etkileyebilir.
