Rus güçleri, 13 Temmuz 2024 sabahı erken saatlerde Ukrayna'nın başkenti Kiev'e yönelik geniş çaplı bir füze saldırısı düzenledi. Ukraynalı üst düzey yetkililer, saldırıda şehrin birbirinden oldukça uzak bölgelerinde yangınlar çıktığını ve can kaybı yaşandığını doğruladı. Kiev Askeri Yönetimi Başkanı Serhiy Popko, yaptığı açıklamada, Rus kuvvetlerinin balistik ve seyir füzeleri kullandığını, hava savunma sistemlerinin aktif olarak çalıştığını ancak bazı füzelerin hedeflerine ulaştığını belirtti. Saldırıda en az üç kişinin hayatını kaybettiği, onlarca kişinin yaralandığı bildirilirken, arama kurtarma çalışmaları sürüyor. Ukrayna İçişleri Bakanı İhor Klymenko, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Kiev'in Sol Banka bölgesinde bir apartmanın isabet aldığını ve yangının kontrol altına alındığını duyurdu. Ayrıca, şehrin merkezindeki bir iş merkezinde de patlama meydana geldiği ve hasar oluştuğu kaydedildi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, saldırıyı 'Rus terörünün bir başka örneği' olarak nitelendirerek, uluslararası toplumu daha fazla hava savunma sistemi desteği sağlamaya çağırdı.
Gelişmenin arka planı: İki yılı aşkın süredir devam eden savaşta yeni bir aşama
Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik tam ölçekli işgali Şubat 2022'de başladığından bu yana Kiev düzenli olarak hava saldırılarına maruz kalıyor. Ancak son aylarda Rus kuvvetlerinin başkente yönelik füze ve drone saldırılarını yoğunlaştırdığı gözlemleniyor. Ukrayna Hava Kuvvetleri Komutanlığı, 13 Temmuz saldırısında Rusya'nın Karadeniz'den ve Rusya'nın güney bölgelerinden fırlatılan en az 20 füze kullandığını, bunlardan 14'ünün Ukrayna hava savunması tarafından düşürüldüğünü açıkladı. Saldırı, Kiev'de sivil altyapıya büyük zarar verirken, enerji şebekesinde de kesintilere yol açtı. Ukrayna Enerji Bakanlığı, Kiev'deki bazı trafo merkezlerinin hasar gördüğünü ve onarım çalışmalarının sürdüğünü bildirdi. Uzmanlar, Rusya'nın bu saldırıyla Ukrayna'nın moralini ve savaşma kapasitesini hedef aldığını, aynı zamanda Batılı ülkelerin desteğini sınamak istediğini belirtiyor. Saldırı, NATO'nun Washington'da düzenlenen zirvesinin hemen ardından gelmesiyle dikkat çekti. Zirvede Ukrayna'ya daha fazla askeri yardım yapılması kararlaştırılmıştı. Kremlin ise saldırıya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı, ancak Rusya Savunma Bakanlığı'nın daha önce Ukrayna'nın askeri altyapısını hedef aldığını söylediği saldırılarla benzerlik taşıdığı ifade ediliyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Savaşın yankıları Avrupa'da hissedilmeye devam ediyor
Kiev'e yönelik bu son saldırı, Ukrayna savaşının sadece Doğu Avrupa'da değil, küresel ölçekte güvenlik dengelerini etkilediğini bir kez daha gösterdi. Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, saldırıyı kınayarak, Rusya'nın savaş suçu işlediğini savundu ve Ukrayna'ya hava savunma sistemleri gönderilmesi çağrısında bulundu. ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ise, Ukrayna'ya olan desteğin süreceğini ve Rusya'nın bu tür saldırılarla savaşı kazanamayacağını belirtti. Öte yandan, saldırı uluslararası piyasalarda da etkisini gösterdi. Petrol ve tahıl fiyatlarında kısa süreli bir yükseliş yaşanırken, yatırımcılar savaşın daha da genişlemesinden endişe duyuyor. Karadeniz tahıl koridoru anlaşmasının geleceği de belirsizliğini korurken, Rusya'nın Ukrayna limanlarına yönelik saldırıları sürüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rusya'nın Kiev'e yönelik füze saldırısı, Türkiye'nin arabuluculuk çabaları ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi kapsamındaki hassas konumunu bir kez daha gündeme getirdi. Türkiye, savaşın başından bu yana hem Ukrayna'ya insani ve askeri yardım sağlıyor hem de Rusya ile diplomatik ilişkilerini sürdürerek Karadeniz'de dengeli bir politika izliyor. Bu saldırı, Türkiye'nin savaşın sona erdirilmesi için yürüttüğü müzakerelerin ne kadar zorlu olduğunu gösteriyor. Ayrıca, Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik saldırılar, küresel enerji piyasalarında belirsizlik yaratırken, Türkiye'nin enerji merkezi olma hedefini de etkileyebilir. Türkiye, Rusya'dan doğalgaz ithalatında önemli bir ortak olduğu için, savaşın enerji fiyatlarına etkisi doğrudan Türkiye ekonomisini etkiliyor. NATO zirvesinde Ukrayna'ya yeni askeri yardım paketleri açıklanması, Türkiye'nin ittifak içindeki rolünü ve Ukrayna'ya verdiği desteği yeniden değerlendirmesine neden olabilir. Sonuç olarak, bu gelişme Türkiye'nin dış politikasında denge arayışını daha da kritik hale getiriyor.
