Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik dron saldırıları, komşu Moldova ve Romanya'nın hava sahasını da ihlal etmeye başladı. Bu hafta Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin uçağının Moldova'nın başkenti Kişinev'den kalkış yapması engellendi. Gözlemciler, ihlallerin kasıtlı olduğunu ve Rusya'nın NATO sınırlarını test ettiğini düşünüyor. Olay, bölgede gerilimi daha da artırdı.
İhlallerin Arka Planı
Son aylarda Rus dronlarının Moldova ve Romanya hava sahasına girişleri sıradan hale geldi. Moldova, Ukrayna ile Romanya arasında sıkışmış küçük bir ülke ve NATO üyesi değil. Romanya ise NATO'nun doğu kanadında yer alıyor. Rusya'nın İran yapımı Şahid dronlarını kullanarak Ukrayna'nın tahıl altyapısını hedef alması, sınır bölgelerinde sık sık ihlallere yol açıyor. Bu hafta Zelenski'nin uçağının kalkışının engellenmesi, ihlallerin ne kadar ciddi boyutlara ulaştığını gösterdi. Ukrayna lideri, Kişinev'de resmi temaslarda bulunuyordu ve uçağı hava sahasının güvenli olmaması nedeniyle kalkamadı. Olay, Moldova hava sahasının Rus dronları tarafından tehdit edildiğini ortaya koydu.
Moldova hükümeti, Rus dronlarının ülke hava sahasına girmesini protesto etti. Romanya Savunma Bakanlığı ise dron ihlallerini yakından izlediklerini ve NATO müttefikleriyle istişare halinde olduklarını açıkladı. NATO, Rusya'nın bu eylemlerini kınadı ancak şu ana kadar doğrudan bir askeri yanıt verilmedi. Uzmanlar, Rusya'nın bu ihlalleri kasıtlı olarak yaptığını, amacının NATO'nun hava savunma sistemlerini test etmek ve bölgede istikrarsızlık yaratmak olduğunu belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Moldova ve Romanya, Ukrayna savaşının yayılma riski açısından kritik ülkeler. Moldova'da Rus yanlısı ayrılıkçı Transdinyester bölgesi bulunuyor ve Rusya'nın burada askeri varlığı var. Romanya ise NATO'nun güneydoğu kanadında önemli bir üs. Rus dronlarının Romanya hava sahasına girmesi, NATO'nun 5. Madde'sini gündeme getirebilir. Ancak şu ana kadar NATO, ihlalleri "kaza" olarak nitelendirmekten kaçınıyor. Öte yandan, Rusya'nın dron saldırıları Ukrayna'nın tahıl ihracatını da sekteye uğratıyor. Romanya'nın Köstence limanı, Ukrayna tahılının dünya pazarına açıldığı önemli bir kapı. Dron ihlalleri bu limanın güvenliğini tehdit ediyor.
Uluslararası kamuoyu, Rusya'nın bu ihlallerine karşı somut adım atmaya çağrılıyor. AB ve ABD, Moldova ve Romanya'ya hava savunma desteği sağlama konusunda istekli. Ancak doğrudan askeri müdahale seçeneği masada değil. Rusya ise ihlalleri reddediyor ve Batı'yı suçluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Rus dronlarının Moldova ve Romanya hava sahasını ihlal etmesi, Türkiye'nin Karadeniz ve Balkanlar politikalarını yakından ilgilendiriyor. Türkiye, NATO üyesi olarak Romanya'nın güvenliğinden sorumlu; Montrö Sözleşmesi ile Karadeniz'de dengeli bir politika izliyor. İhlallerin artması, Karadeniz'de gerilimi tırmandırabilir ve Türk hava sahasına yönelik riskleri artırabilir. Ayrıca Türkiye, Moldova'nın toprak bütünlüğünü destekliyor ve bu ülkeyle ekonomik ilişkilerini geliştiriyor. Olası bir istikrarsızlık, Türkiye'nin bölgesel ticaret yollarını ve enerji güvenliğini olumsuz etkileyebilir. Ankara'nın denge politikası, hem Rusya hem de NATO ile ilişkilerini korumayı gerektiriyor.
