İngiltere Savunma Bakanlığı (MoD), bir Rus denizaltı avcı uçağının Norveç Denizi'nde seyreden bir İngiliz uçak gemisi grubuna tehlikeli şekilde yaklaştığını açıkladı. Olay, Soğuk Savaş dönemini anımsatan bir gerilim yaratırken, bölgedeki NATO-Rusya rekabetinin yeni bir boyutunu gözler önüne serdi. İngiliz yetkililer, Rus İlyuşin İl-38 tipi uçağın, Kraliyet Donanması'na ait HMS Queen Elizabeth uçak gemisi ve beraberindeki savaş gemilerinden oluşan görev grubuna yakın mesafeden uçuş gerçekleştirdiğini belirtti.
Gelişmenin Arka Planı
Rusya Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, uçağın uluslararası hava sahasında rutin bir görev icra ettiği ve tüm güvenlik kurallarına uyulduğu ifade edildi. Ancak İngiltere tarafı, bu tür yakın temasların askeri operasyonların güvenliğini tehlikeye attığını ve provokatif olduğunu savunuyor. Norveç Denizi, NATO'nun Kuzey Atlantik savunması için kritik bir geçiş bölgesi olarak kabul ediliyor. Bölgede son yıllarda Rus savaş uçaklarının NATO gemilerine yönelik taciz vakalarında artış gözlemleniyor.
HMS Queen Elizabeth, Birleşik Krallık'ın en büyük savaş gemisi ve Mayıs 2024'te gerçekleştirdiği devriye görevi sırasında olaya karıştı. Uçak gemisi grubunda ayrıca Amerikan F-35 savaş uçakları da bulunuyordu. İngiliz yetkililer, Rus uçağının radar tespitinden kaçmak için alçak uçuş yaptığını ve gemilere yaklaşık 50 metre mesafeye kadar yaklaştığını bildirdi. Bu durum, havacılık güvenliği açısından ciddi risk oluşturdu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu olay, NATO'nun Kuzey Kutbu ve Norveç Denizi'ndeki varlığına karşı Rusya'nın artan tepkisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Rusya, Ukrayna savaşı nedeniyle NATO ile yaşadığı gerilimi diğer bölgelere de taşıma stratejisi izliyor. İngiltere Savunma Bakanı, Rus uçağının tacizini 'profesyonellik dışı' olarak nitelendirirken, bölgeye ek deniz devriye gemileri gönderildiğini duyurdu. Uzmanlar, bu tür olayların yanlış anlaşılmalar sonucu sıcak çatışmaya dönüşebileceği konusunda uyarıyor. Norveç Denizi, Baltık Denizi'nden Atlantik'e açılan stratejik bir koridor olarak Rus nükleer denizaltılarının geçiş güzergahında yer alıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, NATO'nun güney kanadında önemli bir müttefik olarak bu tür olayları yakından izlemektedir. Rusya'nın Norveç Denizi'ndeki tacizi, NATO'nun tüm bölgelerinde benzer şekilde yaşanabilecek bir güç gösterisinin örneğidir. Türkiye, Karadeniz'de Rusya ile benzer gerilimler yaşarken (örneğin Montrö Boğazlar Sözleşmesi kapsamında) bu olay, Kuzey'deki NATO dayanışmasının Güney'e de yansımaları olabileceğini göstermektedir. Ankara, ittifak içinde deniz güvenliği konularında daha koordineli bir yaklaşım beklerken, bu tür provokasyonların Türkiye'nin kendi kıyılarındaki güvenlik kaygılarını artırabileceği değerlendirilmektedir.
