ABD Temsilciler Meclisi üyesi Ro Khanna (Demokrat-Kaliforniya), Pazar günü yaptığı açıklamada İsrail Savunma Kuvvetleri'ni (IDF) Batı Şeria'da yaşanan ve kendisinin İsrailli yerleşimciler tarafından alıkonulmasına yol açan olay hakkında yalan söylemekle suçladı. Khanna, NBC News'un "Meet the Press" programında yayınlanan röportajında, sunucu Kristen Welker'ın olaya ilişkin IDF'nin resmî açıklamasını okumasının ardından bu iddiayı ortaya attı. Olay, Khanna'nın Filistinli bir aileyi ziyareti sırasında İsrailli yerleşimcilerle karşı karşıya gelmesiyle başladı. Khanna, yerleşimcilerin kendisine ve beraberindekilere saldırdığını, IDF askerlerinin ise kendisini değil yerleşimcileri gözaltına alması gerekirken tam tersini yaptığını savundu.
Gelişmenin Arka Planı
Olay, geçtiğimiz hafta Batı Şeria'nın El-Halil kenti yakınlarında meydana geldi. ABD'li Kongre üyesi, bölgede bir Filistinli aileyi ziyaret etmek üzere bulunuyordu. Khanna'nın ifadesine göre, İsrailli yerleşimciler aniden saldırıya geçti ve araçlarına taş atarak kendilerini tehdit etti. Khanna, olay sırasında yanında bulunan ekibinin güvenliği için endişe duyduğunu belirtti. Bölgeye intikal eden IDF askerleri, Khanna ve beraberindekileri kısa süreliğine alıkoyarken, yerleşimciler olay yerinden ayrıldı. IDF resmî açıklamasında, Khanna'nın "güvenlik nedeniyle" kısa süre alıkonulduğu ve olayın yerleşimcilerle bir çatışma olmadığı belirtilmişti. Ancak Khanna, bu açıklamayı yalanladı ve "IDF'nin bu olayı çarpıttığı açık. Yerleşimciler şiddet uyguladı, askerler ise mağdurları değil saldırganları değil, beni alıkoydu. Bu kabul edilemez." dedi. Khanna, ayrıca ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan olayla ilgili kapsamlı bir soruşturma başlatmasını talep etti. Temsilci, İsrail ile ABD arasındaki ilişkilerin bu tür olayların üstünün örtülmesine izin vermemesi gerektiğini vurguladı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu olay, ABD-İsrail ilişkilerinde nadir görülen bir gerilime işaret ediyor. Ro Khanna, ABD Kongresi'nde İsrail'e yönelik eleştirileriyle tanınan isimlerden biri. Özellikle İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşim politikalarını sık sık eleştiren Khanna, iki devletli çözümü savunan bir siyasetçi. Olay, İsrail'in işgal altındaki topraklardaki uygulamalarına ilişkin uluslararası tepkileri yeniden alevlendirebilir. Öte yandan, ABD Başkanı Joe Biden yönetiminin İsrail'e verdiği desteğin boyutu tartışma konusu. Khanna'nın iddiası, ABD'de İsrail yanlısı lobilerle eleştirel sesler arasındaki bölünmeyi derinleştirebilir. İsrail tarafı ise olayı "yanlış anlaşılma" olarak nitelendirirken, Khanna'nın suçlamalarını reddetti. Bölgesel olarak, bu tür olaylar Filistin yönetimi ve Hamas gibi gruplar tarafından Batı Şeria'daki İsrail varlığının meşruiyetini sorgulamak için kullanılabilecek bir propaganda malzemesi haline gelebilir. Ayrıca, Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği'nin İsrail'e yönelik eleştirilerinin artmasına neden olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Filistin meselesine verdiği destek bağlamında değerlendirilebilir. Türkiye, iki devletli çözümü savunan ve İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetlerini kınayan bir dış politika izlemektedir. Khanna gibi ABD'li bir siyasetçinin İsrail'i eleştirmesi, Ankara'nın tezlerini dolaylı olarak güçlendirebilir. Öte yandan, Türkiye-ABD ilişkilerinde Filistin meselesi hassas bir konu olmaya devam ediyor. Bu olay, ABD Kongresi'nde İsrail politikalarına yönelik artan sorgulamaların bir yansıması olarak okunabilir. Türkiye, bu tür gelişmeleri kendi dış politika söylemini desteklemek için kullanabilir, ancak doğrudan bir etkisi sınırlı kalacaktır. Küresel düzeyde, İsrail-Filistin çatışmasının çözümüne yönelik uluslararası baskının artması, Türkiye'nin bölgedeki nüfuzunu olumlu yönde etkileyebilir.
