ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanı (HHS) Robert F. Kennedy Jr., Çarşamba günü yaptığı açıklamada, bağımlılıkla mücadele programlarına toplam 700 milyon dolar yatırım yapılacağını duyurdu. Eski bir heroin bağımlısı olan Kennedy, özellikle inanç temelli rehabilitasyon kuruluşlarının bu kaynaklardan faydalanmasına öncelik verileceğini belirtti. Bakanlık, 96 milyon dolarlık bir fon fırsatını Trump yönetiminin eski politika danışmanlarıyla birlikte başlattı.
Gelişmenin arka planı
Kennedy, kendi bağımlılık geçmişine atıfta bulunarak, bu yatırımın Amerikan toplumunda giderek büyüyen uyuşturucu krizine karşı atılmış önemli bir adım olduğunu söyledi. HHS verilerine göre, 2023 yılında ABD'de aşırı doz uyuşturucu kaynaklı ölümler 100 binden fazla kişiye ulaştı; bu, günde yaklaşık 300 ölüm anlamına geliyor. Kennedy'nin programında, inanç temelli kuruluşların yanı sıra toplum temelli rehabilitasyon merkezleri, ayakta tedavi klinikleri ve önleme programları da yer alıyor.
Fonun dağıtımıyla ilgili ayrıntılar henüz netleşmese de, uzmanlar bu yatırımın bağımlılık tedavisinde uzun süredir ihmal edilen bir alanı canlandırabileceğini ifade ediyor. Özellikle kırsal bölgelerdeki erişim sorunlarına çözüm getirmesi beklenen programın, ilk etapta 96 milyon doları Trump dönemi danışmanlarının önerdiği pilot uygulamalarla kullanılacak.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD'nin bağımlılıkla mücadele harcamaları, dünya genelinde benzer krizlerle boğuşan ülkeler için model oluşturabilir. Özellikle opioid kriziyle bilinen ABD, bu yatırımla birlikte uyuşturucu kaynaklı ölümleri azaltmayı hedefliyor. Ancak eleştirmenler, inanç temelli kuruluşların devlet fonu almasının laiklik ilkesini zedeleyebileceğini savunuyor. Kennedy ise bu kuruluşların toplumda güçlü bir bağ kurduğunu ve tedavi başarısının yüksek olduğunu vurguluyor.
Küresel çapta bağımlılık sorunu, özellikle sentetik uyuşturucuların yaygınlaşmasıyla birlikte giderek büyüyor. Bu yatırım, ABD'nin diğer ülkelerle iş birliği yapmasına ve uluslararası bağımlılıkla mücadele programlarına fon sağlamasına da kapı aralayabilir. Ancak şu an için bu yatırımın sadece ABD içi kullanıma yönelik olduğu belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'nin bağımlılıkla mücadeleye ayırdığı bu büyük bütçe, Türkiye gibi uyuşturucuyla mücadele eden ülkeler için dolaylı da olsa bir referans teşkil ediyor. Türkiye'de de bağımlılık oranları artarken, özellikle genç nüfus arasında madde kullanımı endişe verici boyutlara ulaştı. ABD'nin inanç temelli kuruluşlara verdiği destek, Türkiye'deki Yeşilay gibi benzer yapıların daha etkin hale getirilmesi açısından örnek olabilir. Ayrıca, bu yatırımın küresel uyuşturucu ticaretine etkisi sınırlı olsa da, rehabilitasyon alanında uluslararası iş birliklerini teşvik etmesi, Türkiye'nin bu alandaki çabalarına katkı sağlayabilir.
