İngiltere Maliye Bakanı Rachel Reeves, artan savunma harcamalarını finanse etmek için vergi artışına gitmek istemediğini, bunun yerine kabinenin diğer alanlardaki harcamalarda kesinti yapması gerektiğini belirtti. Başbakan Keir Starmer liderliğindeki İşçi Partisi hükümeti, savunma bütçesini GSYİH'nın yüzde 2,5'ine çıkarma sözü vermişti. Reeves, bu hedefe ulaşmak için bakanlıklar arasında bir 'harcama önceliklendirme' süreci yürütüleceğini, ancak kişisel vergi oranlarında bir artış planlanmadığını vurguladı.
Gelişmenin arka planı
İngiltere, Rusya-Ukrayna savaşının ardından savunma harcamalarını artırma taahhüdünde bulunmuştu. Ancak, kamu maliyesindeki sıkıntılar ve ekonomik büyümedeki yavaşlama, bu hedefe ulaşmayı zorlaştırıyor. Reeves, geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamada, 'Savunma, hükümetin öncelikli alanıdır, ancak bunun bedelini vergi mükelleflerine yüklemek istemiyoruz,' dedi.
Bakan, savunma bütçesindeki artışın diğer bakanlıkların bütçelerinden kesinti yapılarak karşılanacağını, bu sürecin 'zorlu kararlar' gerektireceğini ifade etti. Özellikle sağlık, eğitim ve sosyal yardım gibi alanlarda kesinti yapılması bekleniyor. Analistler, bu kesintilerin İşçi Partisi'nin seçim vaatleriyle çelişebileceği ve siyasi risk oluşturabileceği uyarısında bulunuyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İngiltere'nin savunma harcamalarını artırma kararı, NATO'nun Avrupa kanadında daha fazla yük paylaşımı çağrılarıyla örtüşüyor. ABD'nin Avrupa güvenliğine daha az katkıda bulunması durumunda, Avrupa ülkelerinin kendi savunmalarına daha fazla yatırım yapması bekleniyor. İngiltere, bu bağlamda Avrupa'nın en büyük savunma bütçelerinden birine sahip olsa da, yaşlanan askeri teçhizat ve personel eksiklikleri endişe yaratıyor.
Reeves'in vergi artışına gitmeme ısrarı, İngiltere'nin rekabetçiliğini koruma ve iş dünyasını destekleme amacını yansıtıyor. Ancak, bütçe kesintilerinin kamu hizmetlerinde aksamalara yol açabileceği ve bunun da uzun vadede ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor. Uluslararası piyasalarda, İngiltere'nin mali disiplini ve borç sürdürülebilirliği yakından izleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'nin savunma harcamalarını artırması, NATO savunma yük paylaşımı tartışmalarında Türkiye'nin elini güçlendirebilir. Türkiye, uzun süredir NATO müttefiklerinin GSYİH'nın yüzde 2'si hedefini karşılamasını talep ediyor. İngiltere'nin bu adımı, diğer Avrupa ülkelerine de örnek olabilir. Ayrıca, İngiltere ile savunma sanayi işbirliği potansiyeli taşıyan Türkiye, özellikle insansız hava araçları ve deniz savunma sistemleri alanında ortak projeler geliştirebilir. Bununla birlikte, İngiltere'nin bütçe kesintileri nedeniyle Türkiye'ye yönelik savunma ihracatında kısıtlamaya gitmesi olasılığı da göz ardı edilmemelidir.
