Ukrayna'da savaş dördüncü yılını doldururken, Kiev yönetimi Rusya'nın enerji altyapısını başarıyla hedef almayı sürdürse de, Kremlin'in savaşı bitirme niyetinde olmadığı ortaya çıktı. Rusya karşıtı aktivist ve yatırımcı Bill Browder, Sam Kiley'in sunduğu 'World of Trouble' podcast'inde, Vladimir Putin'in savaşı sonlandırmak istememesinin tek bir kritik nedeni olduğunu açıkladı: iktidarda kalma korkusu. Browder'a göre Putin, barışın kendisi ve rejimi için varoluşsal bir tehdit olduğunun farkında.
Savaşın bitmesi Putin için neden tehdit?
Browder, Putin'in Ukrayna'daki savaşı kaybetmesi durumunda ülke içinde büyük bir siyasi krizle karşı karşıya kalacağını vurguluyor. Savaşın uzaması, Rus halkının savaş yorgunluğunu artırsa da, Putin için barış masasına oturmak daha riskli. Çünkü savaşın sona ermesi, Rusya'nın yenilgisinin kabulü anlamına gelecek ve bu da Putin'in otoritesini sarsacak. Browder, Putin'in, savaşın devam etmesi halinde elindeki gücü bir süre daha koruyabileceğini, ancak barışın hemen iktidarının sonu anlamına geleceğini belirtiyor.
Ayrıca Ukrayna'nın son dönemde Rus enerji tesislerine yönelik başarılı saldırıları, savaşın seyrini değiştirmiş değil. Browder, Ukrayna'nın Rus enerji altyapısını vurmasının savaşın kaderini belirlemeyeceğini, sadece Putin'i daha da saldırganlaştırdığını ifade ediyor. Rusya'nın elinde hâlâ büyük bir askeri güç bulunuyor ve Putin, savaşın sona ermesinden ziyade, Ukrayna'yı tamamen yok etme hedefinden vazgeçmiş değil.
Bölgesel ve küresel boyut: Batı'nın rolü
Browder'e göre Batı'nın Ukrayna'ya sağladığı askeri ve mali yardım savaşın uzamasına neden oluyor. Ancak bu yardım, Ukrayna'nın savaşı kazanmasını sağlayacak düzeyde değil. Batı'nın yetersiz desteği, Putin'in savaşı sürdürme kararlılığını pekiştiriyor. Browder, Batılı liderlerin Putin'in mantığını anlamadığını ve barış çağrılarının işe yaramayacağını söylüyor. Ona göre Putin, ancak iktidarının tehdit altında olduğunu hissettiğinde geri adım atar. Bu da ancak Batı'nın Ukrayna'ya çok daha büyük bir askeri destek vermesi veya Rusya'ya uygulanan yaptırımların daha da sertleştirilmesiyle mümkün olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, savaşın başından bu yana arabuluculuk rolü üstlenmiş, İstanbul ve Antalya'da tarafları bir araya getirmişti. Ancak Putin'in savaşı sürdürme kararlılığı, Ankara'nın barış çabalarının başarı şansını düşürüyor. Öte yandan savaşın uzaması, Türkiye'nin enerji güvenliği ve turizm gelirleri üzerinde olumsuz etki yaratıyor. Karadeniz'deki mayın tehdidi ve tahıl koridoru anlaşmasındaki belirsizlikler Türkiye'yi doğrudan etkiliyor. Ankara, bir yandan Rusya ile ilişkilerini dengelemeye çalışırken, diğer yandan Ukrayna'ya destek veriyor. Savaşın daha da kızışması, Türkiye’yi hem ekonomik hem de güvenlik açısından zorlu bir sürecin beklediğine işaret ediyor.
