Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) liderleriyle bir araya gelerek bölgesel işbirliği ve güvenlik konularını ele alırken, G7 ülkeleri Ukrayna’ya yönelik 'sarsılmaz' desteklerini yineleyerek Kiev’in hava savunma kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik yeni adımlar atılmasında mutabık kaldı. Bu gelişmeler, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Fransa’da G7 liderleriyle gerçekleştirdiği kritik zirvenin hemen ardından yaşanıyor.
Putin’den ASEAN ile Diplomatik Hamle
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in ASEAN liderleriyle gerçekleştirdiği görüşme, Moskova’nın Ukrayna savaşı nedeniyle Batı’yla yaşadığı derin krizde Asya-Pasifik bölgesindeki diplomatik angajmanını artırma çabası olarak değerlendiriliyor. Zirvede, ticaret, enerji ve güvenlik işbirliğinin yanı sıra, Ukrayna savaşının bölgesel etkileri de ele alındı. Putin, ASEAN ülkelerinin Rusya’ya yönelik yaptırımlara katılmamasını takdirle karşılarken, tahıl ve enerji sevkiyatlarında işbirliğini teşvik etti. Bu hamle, Rusya’nın uluslararası izolasyonunu kırma stratejisinin bir parçası olarak görülüyor.
ASEAN ülkeleri ise Ukrayna savaşı konusunda bölünmüş bir tutum sergiliyor; Vietnam ve Laos gibi ülkeler Rusya’ya yakın dururken, Singapur ve Endonezya gibi ülkeler daha temkinli bir denge politikası izliyor. Putin’in zirvede, blok ülkeleriyle enerji ve askeri alanlarda yeni anlaşmalar imzalaması bekleniyor. Bu gelişme, Batı’nın Rusya’yı yalnızlaştırma çabalarına karşı Moskova’nın Asya’da alternatif ortaklıklar kurma arayışını net biçimde ortaya koyuyor.
G7’den Ukrayna’ya ‘Sarsılmaz’ Destek ve Yeni Tedbirler
Öte yandan, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Fransa’nın ev sahipliğinde gerçekleşen G7 Zirvesi’nde liderlerle bir dizi kritik görüşme yaptı. Zirve sonrası yaptığı açıklamada, G7 liderleriyle 'Ukrayna’nın hava savunmasının ek olarak güçlendirilmesi' ve Moskova’ya karşı yeni önlemler üzerinde mutabık kaldıklarını duyurdu. Zelenskiy, 'Müttefiklerimizle birlikte çalışarak, savaş alanında inisiyatifi ele alacak ve sivillerimizi Rus saldırılarına karşı koruyacağız' ifadelerini kullandı.
G7 liderleri, Ukrayna’ya yönelik askeri, mali ve insani yardımın süreceğini vurgularken, Rusya’ya karşı yaptırımların sıkılaştırılması ve dondurulan Rus varlıklarının Ukrayna’nın yeniden inşası için kullanılması konusunda ilerleme kaydettiklerini belirtti. Avrupa Birliği ve ABD’nin de içinde bulunduğu G7 grubu, Ukrayna’nın NATO üyeliği perspektifi konusunda henüz net bir takvim vermezken, savunma sanayi işbirliğini derinleştirme kararı aldı. Bu kararlar, savaşın üçüncü yılına girerken Kiev’in Batı desteğini canlı tutma çabasının bir yansıması olarak öne çıkıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türk dış politikası açısından iki önemli boyutu barındırıyor. Birincisi, Rusya’nın ASEAN ile ilişkilerini güçlendirme gayreti, Türkiye’nin Asya-Pasifik bölgesindeki denge politikalarını doğrudan etkilemese de, Moskova’nın alternatif ittifak arayışının göstergesi olması bakımından önemli. Türkiye, Ukrayna savaşında arabulucu rolü oynarken, hem Batı ile hem de Rusya ile diyaloğunu sürdürüyor. İkincisi, G7’nin Ukrayna’ya hava savunma desteğini artırması, Karadeniz’deki güvenlik dengesini etkileyebilir. Türkiye, Montrö Sözleşmesi çerçevesinde boğazlardan geçişleri kontrol ederken, savaşın seyrindeki değişimler Ankara’nın bölgesel güvenlik hesaplarını doğrudan ilgilendiriyor. Ayrıca, Ukrayna’ya yapılacak yeni askeri yardımların Türk savunma sanayii üzerindeki etkileri de izlenmeli.
