Güney Avrupa, Temmuz ortasında başlayan ve altı ülkeye yayılan orman yangınlarıyla mücadele ediyor. Portekiz, İspanya, Fransa, İtalya, Yunanistan ve Hırvatistan'da on binlerce hektar alan kül olurken, binlerce kişi tahliye edildi. Fransa'nın güneybatısındaki Gironde bölgesinde 19 Temmuz'dan bu yana kontrol altına alınamayan yangın, Tour de France'ın 18 Temmuz Pazartesi günü yapılacak üçüncü etabını tehdit ediyor. Yetkililer, alevlerin bisiklet yarışının geçtiği güzergaha yaklaşması nedeniyle etap rotasının değiştirilebileceğini duyurdu. Portekiz'de ise 40 dereceyi aşan sıcaklıklarla beslenen yangınlarda şu ana kadar 238 kişi hayatını kaybetti; bu, ülke tarihindeki en ölümcül orman yangını sezonu olarak kayıtlara geçti. İspanya'nın kuzeybatısındaki Zamora bölgesinde 20 bin hektardan fazla alan yandı, 29 köy boşaltıldı. Yunanistan'ın Girit adasında ve Atina yakınlarında çıkan yangınlar kontrol altına alınırken, Hırvatistan'ın Dalmaçya kıyılarında yeni bir yangın başladı.
Avrupa'yı kavuran kuraklık ve sıcak hava dalgası
Bu yılki yangınların şiddeti, Avrupa'da etkili olan uzun süreli kuraklık ve rekor sıcaklıklarla doğrudan ilişkili. Portekiz ve İspanya'da termometreler 45-47 dereceyi gördü; bu, bölgede şimdiye kadar kaydedilen en yüksek değerler arasında. Fransa'da 64 bölge, 15 Temmuz itibarıyla "kırmızı alarm" seviyesinde. Yangın söndürme ekipleri, aşırı sıcaklık ve rüzgar nedeniyle alevleri kontrol altına almakta zorlanıyor. AB, etkilenen ülkelere Canadair tipi yangın söndürme uçakları ve ekipman gönderdi. İtalya'da Toskana ve Lazio bölgelerinde çıkan yangınlar, kırsal alanları ve zeytinlikleri tehdit ediyor. Yunanistan'da ise itfaiye ekipleri, gece saatlerinde yeniden alevlenen yangınlara müdahale ediyor. Uzmanlar, iklim değişikliğinin bu tür aşırı hava olaylarının sıklığını ve şiddetini artırdığı konusunda uyarıyor.
Turizm ve ekonomi üzerindeki etkiler
Yangınlar, Avrupa'nın en önemli turistik bölgelerini vurdu. Portekiz'in Algarve ve Lizbon çevresi, İspanya'nın Extremadura bölgesi, Fransa'nın Gironde ve Landes bölgeleri, Yunanistan'ın Girit adası ve Hırvatistan'ın Adriyatik kıyıları, yaz sezonunun zirvesinde yangınlarla mücadele ediyor. Binlerce tatilci otel ve kamp alanlarından tahliye edildi; birçok uçuş iptal edildi veya yönlendirildi. Fransa'da 10 binden fazla kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı. Turizm sektörü, bu yıl yangınlar nedeniyle milyarlarca euro zarar bekliyor. Çiftçiler de yangınlardan etkilendi; Portekiz'de 50 bin hektardan fazla tarım arazisi yandı, zeytin ve üzüm bağları kül oldu. Ekonomistler, Avrupa genelinde yangınların tarımsal üretimde düşüşe ve gıda fiyatlarında artışa yol açabileceğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Güney Avrupa'daki bu yangınlar, Türkiye için iki önemli mesaj taşıyor. Birincisi, iklim değişikliğine bağlı aşırı hava olaylarının Akdeniz havzasında ortak bir tehdit haline geldiği; Türkiye'nin 2021 yazında yaşadığı büyük orman yangınlarının ardından, komşu ülkelerdeki benzer felaketler, bölgesel iş birliği ve ortak müdahale mekanizmalarının önemini vurguluyor. İkincisi, yangınların Türk turizmi üzerindeki dolaylı etkisi: Avrupalı turistlerin alternatif rotalar arayışı, Türkiye'yi daha cazip kılabilir ancak aynı anda Türkiye'nin kendi yangın riskini yönetme kapasitesi sorgulanacaktır. Ayrıca, AB ülkelerinin yangınla mücadelede kullandığı uçak ve ekipmanlar, Türkiye'nin de bu tür kaynaklara erişim veya ortak satın alma girişimlerini gündeme getirebilir. Küresel ısınmanın etkileriyle başa çıkmak için Türkiye'nin orman yönetimi ve yangın önleme politikalarını güçlendirmesi kaçınılmaz görünüyor.
