Portekiz, günlerdir süren şiddetli sıcak dalgasının etkisiyle yangınla mücadele ediyor. Ülkenin kuzey ve orta kesimlerinde alevlere teslim olan ormanlık alanları söndürmek için binden fazla itfaiyeci seferber oldu. Yetkililer, yangının yayılmasını önlemek için yoğun çaba sarf ederken, Avrupa Birliği'nden de destek talebinde bulunuldu. Sivil Koruma Ajansı, alevlerin kontrol altına alınması için birçok bölgeye hava ve kara ekipleri gönderdi. Yangın, sıcaklıkların 40 dereceyi aştığı bir dönemde meydana geldi.
Gelişmenin arka planı
İlk olarak 7 Temmuz'da Portekiz'in orta kesimindeki Covilhã kenti yakınlarında başlayan yangın, güçlü rüzgarlar ve kuru bitki örtüsünün etkisiyle hızla yayıldı. Yangın bölgesinde tahliyeler devam ederken, çevre köyler ve kasabalar alevlerin tehdidi altında. İtfaiye ekipleri gece boyunca alevlerle mücadele ederken, gündüz hava sıcaklığının yeniden yükselmesiyle yangın şiddetleniyor. Portekiz hükümeti, yangınları kontrol altına almak için ordudan da yardım talep etti. Şimdiye kadar 5 binden fazla hektar alanın kül olduğu tahmin ediliyor, ancak kesin hasar tespiti henüz yapılamadı.
Portekiz, son yıllarda iklim değişikliğine bağlı olarak sıklığı ve şiddeti artan orman yangınlarıyla mücadele ediyor. 2017 yılında meydana gelen büyük yangınlarda 100'den fazla kişi hayatını kaybetmişti. O dönemden bu yana yangınla mücadele stratejileri ve ekipmanları modernize edilse de, yaz aylarında yaşanan rekor sıcaklıklar mücadeleyi zorlaştırıyor. Meteoroloji yetkilileri, önümüzdeki günlerde sıcaklıkların düşeceğini ancak yangın riskinin devam edeceğini belirtiyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Portekiz'deki yangın, Akdeniz havzasında yaz aylarında sıkça yaşanan orman yangınlarının son örneği. İspanya, Fransa, İtalya ve Yunanistan gibi komşu ülkeler de benzer tehditlerle karşı karşıya. Avrupa Birliği'nin Copernicus uydu sistemi, bu yıl Akdeniz bölgesinde yangın riskinin ortalamanın üzerinde olduğunu raporluyor. İklim değişikliğinin etkisiyle sıcaklıkların artması, kuraklık ve rüzgar koşulları yangınların daha büyük alanlara yayılmasına neden oluyor.
Portekiz, AB'nin Sivil Koruma Mekanizması aracılığıyla İspanya, Fransa ve İtalya'dan yangın söndürme uçakları ve ekipleri talep etti. AB ayrıca Portekiz'e mali yardım sağlamak için fonları harekete geçiriyor. Bu tip olaylar, iklim değişikliğine uyum için uluslararası iş birliğinin önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Uzmanlar, Akdeniz ülkelerinin yangınla mücadele kapasitelerini artırmaları ve uzun vadeli orman yönetimi politikaları geliştirmeleri gerektiğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Portekiz’deki yangın, Türkiye’nin de yaz aylarında karşılaştığı orman yangını tehdidini hatırlatıyor. Türkiye, Akdeniz iklim kuşağında yer alması nedeniyle benzer riskler taşıyor. 2021’de yaşanan büyük yangınların ardından Türkiye, yangınla mücadele kapasitesini artırmış olsa da, iklim değişikliğinin etkileri giderek daha belirgin hale geliyor. Portekiz’deki olay, Türkiye’nin AB’nin Sivil Koruma Mekanizması’na entegrasyonunun faydalarını gösterebilir. Ayrıca, orman yangınlarıyla mücadelenin yalnızca ulusal değil, uluslararası bir mesele olduğu gerçeğini ortaya koyuyor. Türkiye’nin, komşu ülkelerle iş birliğini geliştirmesi ve iklim değişikliğine uyum politikalarını hızlandırması açısından bu haber önemli bir örnek teşkil ediyor.
