Polonya'da bir kanser hastasının tedavi sürecinde moral kaynağı olan kedisi, ülke genelinde hospis ve palyatif bakım servislerinde evcil hayvan ziyaretlerine izin veren yeni bir yasa tasarısının hazırlanmasına ilham kaynağı oldu. Varşova merkezli hasta hakları örgütlerinin girişimiyle başlatılan yasal düzenleme, terminal dönem hastalarının son anlarında sevdikleri evcil hayvanlarıyla vakit geçirebilmesini amaçlıyor. Polonya Sağlık Bakanlığı tarafından desteklenen tasarı, ülkede mevcut yönetmeliklerin hospislerde hayvan bulunmasını genellikle yasaklaması nedeniyle önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Kedinin iyileştirici gücü yasayı değiştiriyor
Hikayenin merkezinde, ileri evre akciğer kanseri teşhisi konulan 58 yaşındaki Anna Kowalska ve onun 7 yıldır birlikte yaşadığı tekir kedisi Mruczek yer alıyor. Kowalska, kemoterapi sürecinde kedisinin kendisine sağladığı duygusal desteğin tedaviye uyumunu büyük ölçüde artırdığını belirtiyor. Ancak hastaneye yatış gerektiğinde, hastane yönetmeliği nedeniyle kedisini yanına alamamış. Bu durum, hem hastanın psikolojisini olumsuz etkilemiş hem de tedavi ekibinin dikkatini çekmiş. Polonya'nın önde gelen palyatif bakım uzmanlarından Dr. Marek Zając, hayvan destekli terapinin bilimsel olarak kanıtlanmış faydalarına rağmen, sağlık kuruluşlarında hijyen ve alerji endişeleri nedeniyle evcil hayvanlara izin verilmediğini söylüyor. Yeni düzenleme ise, belirli hijyen protokolleri çerçevesinde, gönüllü hayvan terapistleri eşliğinde ve doktor onayıyla hastaların evcil hayvanlarıyla görüşmesine olanak tanıyacak. Tasarının mecliste tüm partilerden destek görmesi bekleniyor.
Avrupa'da hayvan destekli terapi trendi büyüyor
Polonya'daki bu yasal değişiklik, aslında Avrupa genelinde sağlık politikalarında giderek daha fazla yer bulan hayvan destekli terapi uygulamalarının bir yansıması olarak görülüyor. Almanya, İngiltere ve İskandinav ülkelerinde hospislerde düzenli olarak hayvan ziyaret programları uygulanıyor. Özellikle terminal dönem hastalarında kaygıyı azalttığı, ağrı algısını düşürdüğü ve sosyal izolasyonu kırdığı yönünde çok sayıda bilimsel çalışma bulunuyor. Dünya Sağlık Örgütü de palyatif bakımda psikososyal desteğin önemini vurguluyor. Polonya'nın bu alandaki düzenleyici adımı, Doğu Avrupa'da da benzer yasaların önünü açabilir. Tasarı yasalaşırsa, Polonya, Doğu Avrupa'da hospislerde evcil hayvan ziyaretini yasal olarak düzenleyen ilk ülke olacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de palyatif bakım hizmetleri henüz istenilen düzeyde yaygınlaşmamış olmakla birlikte, hayvan destekli terapi konusunda pilot çalışmalar bulunuyor. Polonya'daki bu yasal düzenleme, Türkiye'deki hasta hakları savunucuları ve palyatif bakım dernekleri için emsal teşkil edebilir. Özellikle büyükşehirlerdeki hastanelerde hayvan destekli terapi programlarının yasal çerçeveye kavuşması, hastaların yaşam kalitesini artırabilir. Türkiye'nin bu alandaki düzenlemeleri, AB standartlarına uyum süreci ve sağlık turizmi açısından da önem taşıyor. Hijyen ve güvenlik protokollerinin netleştirilmesi durumunda, benzer uygulamaların Türkiye'de de hayata geçirilmesi mümkün görünüyor.
