Polonya, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırgan politikalarının ardından kendi güvenliğini sağlamak için kapsamlı bir sivil savunma programı başlattı. Ülke genelinde gönüllü siviller, temel askeri eğitim kurslarına katılarak olası bir savaş durumunda nasıl hareket edeceklerini öğreniyor. Polonya hükümeti, Rusya'nın hibrit saldırılarına karşı en savunmasız ülkelerden biri olduğunun bilincinde olarak, savunma bütçesini GSYİH'nın yaklaşık yüzde 5'ine çıkardı. Bu oran, NATO ülkeleri arasında en yükseklerden biri. Eğitim programı kapsamında sivillere silah kullanımı, ilk yardım, siber güvenlik ve sivil savunma taktikleri öğretiliyor.
Polonya'nın güvenlik endişeleri ve NATO'nun doğu kanadı
Polonya, tarihsel olarak Rusya'nın yayılmacı politikalarından en çok etkilenen ülkelerden biri. 2022'de Ukrayna savaşının başlamasıyla birlikte Varşova yönetimi, askeri varlığını artırma kararı aldı. NATO'nun doğu kanadında kritik bir konumda bulunan Polonya, aynı zamanda Belarus sınırında yaşanan göç krizi ve siber saldırılarla da mücadele ediyor. Polonya Savunma Bakanlığı, sivil eğitim programının amacının 'toplumun her kesimini savunmaya hazırlamak' olduğunu belirtiyor. Kurslara katılımın ücretsiz olduğu ve 18-65 yaş arası tüm Polonya vatandaşlarına açık olduğu ifade ediliyor. İlk aşamada 100 bin kişinin eğitilmesi hedeflenirken, bu sayının önümüzdeki yıllarda artırılması planlanıyor.
Bölgesel güvenlik ve Avrupa'nın tepkisi
Polonya'nın bu adımı, Baltık ülkeleri ve diğer Doğu Avrupa ülkeleri tarafından da yakından izleniyor. Estonya, Letonya ve Litvanya benzer sivil savunma programlarını hayata geçirirken, Finlandiya ve İsveç de NATO üyeliği sonrası sivil savunmayı güçlendirme kararı aldı. Avrupa Birliği ise üye ülkelerin savunma harcamalarını artırması yönünde çağrılar yapıyor. Polonya'nın bu girişimi, aynı zamanda NATO'nun 'caydırıcılık ve savunma' konseptine de katkı sağlıyor. Uzmanlar, Rusya'nın Ukrayna'da ilerlemesi halinde Polonya'nın potansiyel bir hedef haline gelebileceğini, bu nedenle sivil hazırlığın stratejik önem taşıdığını vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Polonya'nın sivil askeri eğitim programı, NATO'nun doğu kanadındaki güvenlik kaygılarını yansıtıyor. Türkiye de uzun yıllardır terörle mücadele ve sınır güvenliği konularında benzer sivil savunma mekanizmaları geliştirmiş bir ülke. Bu gelişme, Türkiye'nin NATO içindeki konumunu ve savunma politikalarını dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, Karadeniz'deki Rus varlığına karşı kendi sivil savunma kapasitesini artırmayı değerlendirebilir. Ayrıca, Polonya ile Türkiye arasında savunma sanayii iş birliği potansiyeli bulunuyor. Öte yandan, Avrupa'da artan askeri hazırlık eğilimi, Türkiye'nin NATO bütçesine katkısını ve ittifak içindeki rolünü yeniden gündeme getirebilir.
