Polonya, Gazze'de Dünya Merkez Mutfağı (WCK) yardım çalışanlarının İsrail askerleri tarafından öldürülmesiyle ilgili soruşturmanın düşürülmesine tepki gösterdi. Polonya Dışişleri Bakanlığı, İsrail'in Polonya Büyükelçisi Yacov Livne'yi bugün (6 Ocak Salı) bakanlığa çağırdı. Görüşmede, İsrail'in 1 Nisan 2024'te Gazze'de WCK'ya ait bir aracın vurulması sonucu hayatını kaybeden Polonyalı yardım gönüllüsü Damian Soból'ün ölümüyle ilgili yürüttüğü soruşturmayı kapatma kararı kınandı. Bakanlık, soruşturmanın adaletin sağlanması ve mağdurların yakınlarının beklentileri açısından önem taşıdığını vurgulayarak, İsrail makamlarını bu kararı yeniden gözden geçirmeye çağırdı.
Gelişmenin arka planı
Olay, 1 Nisan 2024'te Gazze'deki Deir el-Balah kentinde meydana geldi. İsrail ordusu, WCK'ya ait üç araçlık bir konvoyu hedef aldı. Saldırıda Avustralyalı, İngiliz, Filistinli ve Polonyalı yedi yardım çalışanı hayatını kaybetti. Hayatını kaybedenler arasında bulunan Damian Soból, 35 yaşında bir Polonya vatandaşıydı. WCK, saldırının kasıtlı olduğunu belirtmiş, İsrail ise 'yanlış istihbarat' sonucu gerçekleştiğini açıklamıştı. Olayın ardından İsrail ordusu iki subayı görevden almış, ancak uluslararası toplum bu cezayı yetersiz bulmuştu. Şimdi ise İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) tarafından yürütülen soruşturmanın kapatıldığı ve herhangi bir cezai işlem yapılmayacağı duyuruldu. Bu karar, Polonya başta olmak üzere olaydan etkilenen ülkelerin tepkisini çekti.
Polonya Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamada, 'İsrail'in soruşturmayı kapatma kararını büyük bir hayal kırıklığı ve endişeyle karşılıyoruz. Polonya vatandaşı Damian Soból'ün ölümüyle ilgili adaletin sağlanmadığına inanıyoruz' ifadelerine yer verildi. Bakanlık, büyükelçi Livne'nin yanı sıra İsrail hükümetine de bu kararın uluslararası hukuk ve insani yardım ilkeleriyle bağdaşmadığını ilettiklerini aktardı. Aynı açıklamada, Polonya'nın bu konudaki takibini sürdüreceği ve uluslararası platformlarda da gündeme getireceği belirtildi.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu gelişme sadece Polonya-İsrail ilişkilerini etkilemekle kalmıyor, aynı zamanda İsrail'in uluslararası alanda giderek artan yalnızlaşmasının bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Gazze'de insani yardım çalışanlarının hedef alınması, dünya genelinde geniş yankı uyandırmıştı. Avustralya ve İngiltere de vatandaşlarının ölümüyle ilgili İsrail'den hesap sormuş, hatta Avustralya, İsrail'in bu konudaki açıklamalarını 'yetersiz' bulmuştu. Uluslararası toplum, savaş sırasında bile insani yardım kuruluşlarının güvenliğinin sağlanması gerektiğini vurguluyor. İsrail'in soruşturmayı kapatması, Lahey'deki Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (ICC) Gazze'de savaş suçu işlendiğine dair soruşturma yürüttüğü bir dönemde gelmesi açısından da kritik önemde. Uzmanlar, bu tür kararların İsrail'in uluslararası hukuka bağlılığına olan güveni daha da sarstığını belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Gazze'deki insani krize ve sivillere yönelik saldırılara karşı en yüksek sesle tepki gösteren ülkelerden biri konumunda. Bu olay, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği desteği güçlendirecek bir nitelik taşıyor. Türkiye, uluslararası toplumu İsrail'i savaş suçlarından dolayı hesap vermeye çağırırken, Polonya'nın bu tutumunu da dolaylı olarak destekleyecektir. Ayrıca, bu gelişme Türkiye'nin İsrail ile ilişkilerini normalleştirme çabalarına rağmen, Gazze'deki durumun bu normalleşmeyi zorlaştırdığını gösteriyor. Ankara, insani yardım çalışanlarının güvenliği konusunda uluslararası mekanizmaların işletilmesi gerektiğini savunuyor; bu olay da bu tezini güçlendiren bir örnek olacaktır.
