Polonya Savunma Bakanı Wladyslaw Kosiniak-Kamysz, Perşembe günü Brüksel'de ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ile bir araya geldi. Görüşme sonrası yaptığı açıklamada, ABD Savunma Bakanlığı'nın (Pentagon), Polonya'nın topraklarında kalıcı bir ABD askeri varlığı bulundurma teklifine olumlu yaklaştığını duyurdu. Bu gelişme, NATO'nun doğu kanadındaki askeri yığınağın artırılması ve Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırgan politikalarına karşı caydırıcılığın güçlendirilmesi bağlamında büyük önem taşıyor. Kosiniak-Kamysz, Hegseth ile yapıcı bir görüşme gerçekleştirdiklerini ve kalıcı üs konusunda 'açık bir diyalog' içinde olduklarını belirtti.
Gelişmenin arka planı
Polonya, uzun süredir ABD'nin ülkesinde kalıcı bir askeri üs kurması için çaba gösteriyor. Özellikle 2014'te Rusya'nın Kırım'ı ilhak etmesi ve 2022'de Ukrayna'ya yönelik tam kapsamlı işgalinin ardından bu talepler daha da yoğunlaştı. Polonya hükümeti, Rusya'nın artan tehdidine karşı koymak için NATO'nun doğu kanadında daha güçlü bir askeri varlık istiyor. Halihazırda Polonya'da, NATO'nun ileri karakol gücü kapsamında dönüşümlü olarak konuşlanmış ABD askerleri bulunuyor. Ancak Varşova yönetimi, sürekli bir varlığın caydırıcılık açısından daha etkili olacağını savunuyor. Polonya, ABD'nin üs kurması için 2 milyar dolara kadar finansman teklif ettiği 'Fort Trump' girişimiyle de tanınıyor. Kosiniak-Kamysz'in açıklaması, ABD Başkanı Donald Trump'ın ikinci döneminde de bu konunun gündemde olduğunu gösteriyor.
Toplantıda ayrıca, Polonya'nın savunma harcamalarını GSYİH'sının yüzde 4'üne çıkarma planı ve Ukrayna'ya askeri yardımlar da ele alındı. Hegseth, Polonya'nın NATO'nun savunma yükünü paylaşma konusundaki kararlılığını takdir ettiğini ifade etti. Polonya, şu anda NATO ülkeleri arasında savunmaya en fazla pay ayıran ülkelerden biri olarak öne çıkıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Polonya'da kalıcı bir ABD üssünün kurulması, sadece Polonya'nın değil, tüm Doğu Avrupa'nın güvenlik mimarisini değiştirecek bir adım olabilir. Rusya, NATO'nun doğuya doğru genişlemesine her zaman karşı çıkmış ve bunu bir tehdit olarak görmüştür. Bu nedenle, böyle bir üs, Moskova ile Ankara dahil NATO üyeleri arasındaki gerilimi daha da tırmandırabilir. Ayrıca, ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığını artırması, Çin'in de dahil olduğu küresel güç dengesinde yeni bir boyut kazandırabilir. Avrupa Birliği üyesi olan Polonya'nın ABD ile bu denli yakın askeri iş birliği, Avrupa'nın savunma özerkliği tartışmalarını da yeniden alevlendirebilir. Bazı Avrupalı liderler, ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığının artmasının AB'nin ortak savunma politikası oluşturma çabalarını zayıflatabileceğini düşünüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Polonya'da kalıcı bir ABD üssü kurulması, Türkiye açısından da yakından izlenmesi gereken bir gelişmedir. Türkiye, NATO'nun güneydoğu kanadında stratejik bir konuma sahip ve İncirlik ile Kürecik üslerine ev sahipliği yapıyor. ABD'nin Doğu Avrupa'da askeri varlığını artırması, NATO içindeki güç dengelerini etkileyebilir. Bu durum, Türkiye'nin ittifak içindeki konumunu ve pazarlık gücünü dolaylı olarak etkileyebilir. Ayrıca, Rusya'nın tepkisini çekecek bu adım, Karadeniz ve Suriye gibi bölgelerdeki jeopolitik gerilimleri artırabilir. Türkiye, hem NATO müttefiki olarak hem de Rusya ile dengeli ilişkiler yürüten bir ülke olarak bu yeni dinamiği dikkatle değerlendirmelidir.
