Asya borsaları, ABD ile İran arasında varılan barış anlaşmasının piyasalarda yarattığı rahatlama rallisinin kalıcı olup olmayacağı sorusuyla haftaya dalgalı bir seyirle başladı. Yatırımcılar, anlaşmanın getirdiği iyimserliğin sürdürülebilirliğini sorgularken, gözler ABD Başkanı Donald Trump'ın bir sonraki hamlesine çevrildi. Singapur Bankası Yönetilen Çözümler Danışmanlığı Dubai Ofisi Başkanı Mehvish Ayub, Bloomberg Television'da yayınlanan Horizons Middle East & Africa programında, ABD-İran geriliminin risk dağılımına etkisini değerlendirdi.
Anlaşma mı, Geçici Duraksama mı?
Uzmanlar, varılan ateşkesin piyasalara kısa vadeli bir nefes aldırdığını ancak kalıcı bir barışın henüz garanti olmadığını vurguluyor. Ayub, yatırımcıların temkinli olduğunu, çünkü Trump yönetiminin dış politika önceliklerinin sürekli değiştiğini ve bir sonraki hedefin kim olacağının belirsizliğini koruduğunu belirtti. "Piyasalar her zaman Trump'ın bir sonraki odağına bakıyor" diyen Ayub, jeopolitik risklerin portföylerde yeniden fiyatlandığı bir dönemden geçildiğini ifade etti.
ABD ile İran arasındaki gerilimin zirve yaptığı dönemde petrol fiyatları yükselmiş, küresel risk iştahı düşmüştü. Anlaşma haberinin ardından petrol fiyatlarında gerileme ve borsalarda toparlanma görülse de, analistler bu hareketin sürdürülebilir olup olmayacağı konusunda ihtiyatlı. Özellikle Trump'ın İran'a yönelik az önce tamamlanan anlaşmayı bozabilecek yeni yaptırımlar veya askeri hamleler yapabileceği endişesi piyasalarda bir gölge gibi dolaşıyor.
Bölgesel ve Küresel Etkiler
Ayub, Ortadoğu'daki bu gerginliğin sadece bölgesel değil, küresel çapta risk algısını yeniden şekillendirdiğini söyledi. ABD-İran anlaşmazlığı, özellikle Asya ve Avrupa merkezli yatırımcılar için önemli bir jeopolitik risk unsuru haline geldi. Singapur Bankası'nın analizine göre, yatırımcılar şu anda portföylerini bu tür ani jeopolitik şoklara karşı daha dirençli hale getirmeye çalışıyor.
Küresel piyasalarda dolar, Trump'ın ticaret politikalarına yönelik belirsizlikler nedeniyle bir miktar zayıflarken, gelişen piyasa paraları karışık bir seyir izledi. Uzmanlar, önümüzdeki dönemde Trump'ın İran ve diğer ülkelerle ilgili atacağı adımların, hem petrol fiyatlarını hem de yatırımcı güvenini doğrudan etkileyeceğini öngörüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD-İran arasındaki bu kırılgan barış, Türkiye için doğrudan bir güvenlik ve ekonomik risk teşkil ediyor. İran'la olan uzun kara sınırı ve yoğun enerji ticareti nedeniyle, Ankara istikrarlı bir İran'dan yana. Olası bir yaptırım veya gerginlik artışı, Türkiye'nin enerji maliyetlerini yükseltebilir ve bölgesel ticaretini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca Türkiye, ABD ile İran arasında arabulucu rolü oynama potansiyeli taşırken, Trump'ın değişken politikaları karşısında esnek bir dış politika izlemek zorunda kalıyor. Gelişmeler, Türkiye'nin hem ekonomi programı hem de bölgesel güvenlik stratejileri açısından yakından takip edilmeli.
