Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (Pisa) 2022 sonuçları, Avrupa'nın eğitimde öncü ülkelerinde 15 yaşındaki öğrencilerin performansının tarihi düşük seviyelere gerilediğini ortaya koydu. Fransa, Almanya, Hollanda ve Finlandiya gibi ülkelerde matematik, fen ve okuma becerilerinde keskin düşüşler yaşandı. Bu sonuçlar, Kovid-19 salgınının eğitim üzerindeki yıkıcı etkisini ve yapısal sorunları gözler önüne seriyor.
Düşüşün Arka Planı: Salgın ve Yapısal Sorunlar
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından üç yılda bir yapılan Pisa araştırması, 2022'de 81 ülkeden yaklaşık 690 bin öğrencinin katılımıyla gerçekleştirildi. Test, 15 yaşındaki öğrencilerin okulda öğrendikleri bilgi ve becerileri günlük yaşamda ne kadar kullanabildiklerini ölçüyor. Fransa, bu yılki sonuçlarda bugüne kadarki en düşük puanlarını aldı. Almanya da benzer şekilde rekor düşüş yaşadı. Hollanda'da sonuçlar tarihi dip seviyeye indi. Eğitimde dünya lideri olarak gösterilen Finlandiya'da bile puanlar geriledi.
Uzmanlar, düşüşün başlıca nedenleri arasında Kovid-19 salgını sırasında uzaktan eğitime geçiş, okulların kapanması ve öğrencilerin sosyo-duygusal gelişimindeki aksamaları gösteriyor. Ancak salgın öncesinde de bazı ülkelerde performans düşüşü eğilimi vardı. Örneğin Fransa'da matematik ve okuma puanları 2018'e kıyasla önemli ölçüde azaldı. Almanya'da ise göçmen kökenli öğrenciler arasındaki başarı farkı derinleşti.
Pisa raporu, eğitim sistemlerindeki eşitsizliklerin altını çiziyor. Sosyoekonomik açıdan dezavantajlı öğrenciler, avantajlı akranlarına göre çok daha düşük performans sergiliyor. Bu durum, Avrupa'da fırsat eşitliğinin sağlanması yolunda ciddi adımlar atılması gerektiğini gösteriyor. Ayrıca öğretmen eksikliği, müfredat yoğunluğu ve dijitalleşme gibi yapısal sorunlar da düşüşte etkili oldu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Avrupa'daki bu düşüş, küresel eğitim yarışında dengeleri değiştirebilir. Asya ülkeleri Singapur, Japonya, Çin (Beijing, Shanghai, Jiangsu, Zhejiang) ve Makao gibi bölgeler üst sıralarda yer alırken, Avrupa'nın gerilemesi dikkat çekiyor. Estonya, İrlanda ve İsviçre gibi bazı Avrupa ülkeleri görece iyi performans gösterse de genel tablo olumsuz. Bu durum, Avrupa'nın ekonomik rekabet gücünü ve yenilikçilik kapasitesini uzun vadede tehdit edebilir. Eğitimdeki başarısızlık, nitelikli iş gücü açığını derinleştirerek ekonomik büyümeyi yavaşlatabilir.
Pisa sonuçları aynı zamanda ülkelerin eğitim politikalarını gözden geçirmeleri için bir uyarı niteliğinde. Fransa ve Almanya gibi ülkeler, öğretmen eğitimi, müfredat reformu ve erken çocukluk eğitimine yatırım gibi adımlarla performansı artırmaya çalışıyor. Ancak salgının yaralarını sarmak ve kaybolan öğrenme kayıplarını telafi etmek zaman alacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Pisa 2022'de matematik, fen ve okumada OECD ortalamasının altında kaldı ancak bazı alanlarda önceki yıllara göre hafif artış gösterdi. Avrupa'daki düşüş, Türkiye'nin eğitim ihracatı ve öğrenci değişim programları açısından fırsatlar yaratabilir. Ancak Türkiye'nin de benzer yapısal sorunları (öğretmen açığı, eşitsizlik) olduğu unutulmamalı. Avrupa'nın eğitimde gerilemesi, küresel iş gücü piyasasında rekabeti etkileyebilir; Türkiye'nin nitelikli iş gücü yetiştirme çabalarını hızlandırması gerekiyor. Ayrıca AB ile eğitim iş birlikleri, bu dönemde daha da önem kazanabilir.
