Slovakya'da cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turunda sol popülist aday Peter Pellegrini, eski Dışişleri Bakanı Ivan Korcok'u mağlup ederek ülkenin yeni cumhurbaşkanı seçildi. Resmi olmayan sonuçlara göre Pellegrini oyların yüzde 53'ünü alırken, Batı yanlısı liberal aday Korcok yüzde 47'de kaldı. Korcok, yenilgiyi kabul ederek Pellegrini'yi tebrik etti. 48 yaşındaki Pellegrini, devletin ekonomide güçlü bir rol üstlenmesini savunan sol görüşlü bir siyasetçi olarak biliniyor. Seçim zaferi, Slovakya'nın Avrupa Birliği ve NATO içindeki konumunu etkileyebilecek önemli bir siyasi dönüşümün habercisi olarak değerlendiriliyor.
Pellegrini’nin Siyasi Yükselişi ve Koalisyon Dinamikleri
Peter Pellegrini, 2018-2020 yılları arasında başbakanlık yapmış deneyimli bir siyasetçi. 2020 yılında eski Başbakan Robert Fico'nun partisi Yön-Sosyal Demokrasi'den (SMER) ayrılarak kendi partisi Hlas-SD'yi (Sosyal Demokrasi-Ses) kurdu. Geçen yılki parlamento seçimlerinde üçüncü olan Hlas, daha sonra Fico'nun SMER partisi ve aşırı milliyetçi Slovak Ulusal Partisi ile koalisyon hükümeti kurdu. Bu koalisyon, Slovak siyasetinde sağa kayış ve Rusya'ya yakınlaşma eğilimini güçlendirdi. Pellegrini'nin cumhurbaşkanı seçilmesi, bu koalisyonun elini güçlendirecek ve Fico hükümetinin politikalarına destek sağlayacak. Cumhurbaşkanlığı makamı, başbakanın atanması, yasaların imzalanması ve anayasa mahkemesi üyelerinin seçimi gibi önemli yetkiler taşıyor. Pellegrini'nin bu yetkileri Fico lehine kullanması bekleniyor.
Avrupa ve Rusya Ekseninde Slovakya’nın Geleceği
Slovakya, 2004'ten bu yana AB ve NATO üyesi olmasına rağmen, son yıllarda Macaristan ile birlikte Rusya'ya en yakın duran Orta Avrupa ülkelerinden biri haline geldi. Başbakan Fico, Ukrayna savaşında Kiev'e askeri yardım yapılmasını defalarca eleştirdi ve Rusya yanlısı söylemleriyle dikkat çekti. Pellegrini'nin cumhurbaşkanı seçilmesi, Slovakya'nın AB içinde veto gücünü kullanarak Ukrayna yaptırımlarını zayıflatma veya bloke etme riskini artırıyor. Ayrıca Pellegrini, seçim kampanyasında “Slovakya'nın çıkarlarını her şeyin üstünde tutacağını” vurgulayarak, ulusal egemenlik vurgusu yaptı. Bu söylem, AB'nin ortak dış politika ve güvenlik politikasına uyum konusunda sorun yaratabilir. Uzmanlar, Pellegrini'nin göreve başlamasıyla birlikte Slovakya'nın Macaristan ve Sırbistan ile birlikte AB içinde Rusya yanlısı bir blok oluşturma potansiyeline dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Slovakya'da Rusya yanlısı bir cumhurbaşkanının seçilmesi, Türkiye'nin NATO ve AB ilişkileri açısından dolaylı etkiler yaratabilir. Slovakya, NATO'nun doğu kanadında yer almasına rağmen savunma harcamalarının GSYH'ye oranı düşük ülkeler arasında. Pellegrini'nin savunma harcamalarını artırma konusunda isteksiz olması, ittifak içinde yük paylaşımı tartışmalarını alevlendirebilir. Öte yandan, Türkiye'nin Ukrayna savaşında denge politikası izlediği ve Rusya ile ilişkilerini yönetmeye çalıştığı bir dönemde, Slovakya'nın AB içinde Rusya yanlısı duruşu, özellikle yaptırım konularında Türkiye'nin manevra alanını daraltabilir. Ancak iki ülke arasında doğrudan ticaret veya siyasi bağlantılar sınırlı olduğundan, bu gelişmenin Türkiye'ye kısa vadede somut yansıması beklenmiyor.
