Peru'nun And Dağları bölgesinde dün meydana gelen 5.5 büyüklüğündeki depremde en az 6 kişi hayatını kaybetti, 30'dan fazla kişi yaralandı. Yerel yetkililer, depremin merkez üssünün yüzeye yakın olması ve bölgedeki kırsal yapıların dayanıksızlığı nedeniyle hasarın büyük olduğunu belirtti. Deprem, başkent Lima'dan da hissedilirken, özellikle Ayacucho ve Huancavelica bölgelerinde etkili oldu.
Depremin Ayrıntıları ve Kurtarma Çalışmaları
Deprem, yerel saatle sabah 07:30 sıralarında meydana geldi. ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS), depremin büyüklüğünü 5.5, derinliğini ise 10 kilometre olarak açıkladı. Peru Jeofizik Enstitüsü ise depremin merkez üssünün Huancavelica bölgesindeki Lircay kasabası yakınları olduğunu duyurdu. Sarsıntı, Lima gibi uzak şehirlerde de hissedildi.
Peru Başbakanı Alberto Otárola, yaptığı açıklamada, kurtarma ekiplerinin bölgeye sevk edildiğini ve hasar tespit çalışmalarının sürdüğünü belirtti. Ölenlerden 5'inin Ayacucho, 1'inin ise Huancavelica'da olduğu bildirildi. Yaralıların bir kısmının durumunun ciddi olduğu, hastanelere sevk edildikleri aktarıldı. Depremde çok sayıda kerpiç ve ahşap evin yıkıldığı, bazı köylerin ise tamamen enkaz altında kaldığı belirtildi.
Bölgedeki yolların hasar görmesi nedeniyle kurtarma ekiplerinin bazı noktalara ulaşmakta zorlandığı ifade edildi. Peru Afet Yönetimi Merkezi (COEN), depremden etkilenen bölgelere yardım malzemesi gönderildiğini duyurdu. Ayrıca, artçı sarsıntıların devam ettiği ve halkın dikkatli olması gerektiği uyarısı yapıldı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Peru, Pasifik Deprem Kuşağı'nda yer alan bir ülke ve sık sık depremlerle karşı karşıya kalıyor. 2017'de ülkenin güneyinde meydana gelen 7.0 büyüklüğündeki depremde 2 kişi hayatını kaybetmişti. Ancak bu kez etkilenen bölgeler, kırsal ve yoksul yapısıyla dikkat çekiyor. Yüzeye yakın depremler, özellikle mühendislik hizmeti almamış yapılarda büyük yıkıma neden olabiliyor.
Latin Amerika genelinde depremlere karşı hazırlık düzeyi tartışma konusu. Şili gibi bazı ülkeler deprem yönetmeliklerinde ilerlemiş olsa da, Peru'nun kırsal bölgelerinde bu standartlara uyum zayıf. Birleşmiş Milletler Afet Riskini Azaltma Ofisi (UNDRR), bölgedeki yapı stokunun iyileştirilmesi ve erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi çağrısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Peru'daki deprem, Türkiye'nin kendi deprem gerçeğini bir kez daha hatırlatıyor. Türkiye, aktif fay hatları üzerinde bulunması ve kırsalda yaygın olan kırsal yapı stokuyla benzer riskler taşıyor. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinin ardından Türkiye, afet yönetimi ve yapı denetimi konularında önemli adımlar attı; ancak kırsal alanlardaki dayanıksız yapılar hâlâ büyük bir tehdit oluşturuyor. Bu haber, Türk kamuoyunda deprem bilincini taze tutarken, uluslararası yardım ve iş birliği mekanizmalarının önemini de vurguluyor. Türkiye'nin, benzer afetlerde deneyimlerini paylaşarak ve uluslararası afet müdahale sistemlerine katkı sağlayarak bu alandaki liderliğini pekiştirmesi mümkün.
