Peru'da cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turu, ülke tarihinin en çekişmeli yarışına sahne oluyor. Eski Devlet Başkanı Alberto Fujimori'nin kızı Keiko Fujimori ile kırsal kesimlerden gelen solcu sendikacı Pedro Castillo arasındaki mücadelede oyların yüzde 99'undan fazlası sayılırken Fujimori oyların yüzde 50,2'sini, Castillo ise yüzde 49,8'ini almış durumda. Aradaki fark sadece 70 bin oy civarında. Castillo yandaşları, özellikle kırsal kesimlerde ve yoksul bölgelerde usulsüzlük yapıldığı gerekçesiyle seçim kuruluna itirazda bulundu. Seçim sonuçlarının kesinleşmesi günler alabilir.
Keiko Fujimori'nin Siyasi Geçmişi ve Tartışmalar
Keiko Fujimori, babası Alberto Fujimori'nin 1990-2000 yılları arasındaki otoriter yönetiminin mirasçısı olarak görülüyor. Alberto Fujimori, insan hakları ihlalleri ve yolsuzluktan 25 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Keiko Fujimori ise 2011 ve 2016 seçimlerinde de aday olmuş ancak kaybetmişti. Bu kez, özellikle Lima'daki seçkinler ve iş dünyası tarafından destekleniyor. Ancak muhalifleri, onun babasının otoriter yöntemlerine geri döneceğinden endişe ediyor. Ayrıca Keiko Fujimori hakkında da kampanya finansmanı usulsüzlükleri nedeniyle soruşturma devam ediyor.
Pedro Castillo ve Kırsal Kesimin Sesi
Pedro Castillo, ülkenin kırsal kesimlerinde yaşayan yoksul çiftçiler ve madenciler arasında büyük destek buldu. Kendisi de bir köy öğretmeni olan Castillo, sağlık ve eğitim yatırımları, madencilik şirketlerine daha fazla vergi getirilmesi ve anayasa değişikliği vaat ediyor. Ancak rakipleri onu aşırı sol ve otoriter olmakla suçluyor. Castillo'nun zaferi, Peru'da siyasi istikrarsızlığa yol açabilir; zira kongrede yeterli desteğe sahip değil.
Seçimin Bölgesel Etkileri
Peru seçimleri, Latin Amerika'da son dönemde yükselen sol hareketlerin bir parçası olarak görülüyor. Castillo'nun kazanması halinde, Şili, Arjantin, Bolivya ve Meksika gibi sol ağırlıklı hükümetlerin bulunduğu bölgede ideolojik denge sola kayabilir. Öte yandan Fujimori'nin zaferi, serbest piyasa yanlısı politikaların devamı anlamına gelecektir. Her iki durumda da Peru'nun madencilik sektörü (bakır, altın) ve Çin ile ilişkileri etkilenecek. Ülke, dünyanın en büyük bakır üreticilerinden.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Peru seçim sonuçları doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, dolaylı etkileri olabilir. Peru, Türkiye'nin Latin Amerika'da ticari ilişkilerini geliştirdiği ülkelerden biri. 2024 itibarıyla ikili ticaret hacmi 500 milyon dolar civarında. Castillo yönetiminde muhtemelen daha korumacı politikalar izlenebilir, bu da Türk ihracatçılarını zorlayabilir. Ayrıca Peru, Pasifik İttifakı üyesi olarak Türkiye'nin bölgeye açılımında kilit rol oynuyor. Siyasi istikrarsızlık, Türk şirketlerinin madencilik ve altyapı yatırımlarını ertelemelerine yol açabilir. Bu nedenle seçim sonuçları, Türk dış politikasının Latin Amerika stratejisi açısından yakından takip edilmeli.
