Peru hükümeti, El Niño hava olayının neden olduğu şiddetli yağışların oluşturduğu acil tehlikeye karşı ülke genelindeki 796 bölgede olağanüstü hal ilan etti. Perşembe günü yayımlanan hükümet kararnamesine göre bu bölgeler, Peru'nun toplam bölge sayısının yaklaşık yüzde 40'ına tekabül ediyor. Karar, özellikle kıyı kesimlerde ve And Dağları'nın eteklerinde bulunan yerleşim yerlerini kapsıyor. Yetkililer, El Niño'nun neden olduğu aşırı yağışların toprak kaymaları, nehir taşkınları ve altyapı hasarına yol açabileceği uyarısında bulundu.
El Niño tehdidi ve alınan önlemler
Peru hükümeti, El Niño kaynaklı yağışların Mart 2024'e kadar sürebileceğini öngörüyor. Olağanüstü hal ilanı, yardım ve kurtarma çalışmalarının hızlandırılmasını ve kaynakların etkin kullanımını sağlayacak. Kararname, ordunun ve polisin afet bölgelerinde konuşlandırılmasına, tahliyelerin organize edilmesine ve geçici barınma alanlarının kurulmasına imkan tanıyor. Peru Ulusal Acil Durum Operasyon Merkezi (COEN), özellikle Lima, Callao ve kuzeydeki Piura ile Tumbes bölgelerinde riskin yüksek olduğunu bildirdi. Geçmişte El Niño olayları, Peru'da büyük çaplı sellere ve tarım arazilerinde ciddi kayıplara neden olmuştu. 2017'deki "Kıyı El Niño"su, ülkede 100'den fazla kişinin ölümüne ve yüz binlerce kişinin evsiz kalmasına yol açmıştı.
Küresel ve bölgesel etkiler
El Niño, yalnızca Peru için değil, tüm Güney Amerika ve küresel iklim sistemleri için önemli sonuçlar doğuruyor. Bu fenomen, Pasifik Okyanusu'nun yüzey sularının ısınmasıyla karakterize ediliyor ve dünya genelinde aşırı hava olaylarına neden oluyor. Peru, dünyanın en büyük bakır üreticilerinden biri olduğu için, sel felaketleri madencilik faaliyetlerini ve küresel bakır tedarikini etkileyebilir. Ayrıca, tarım sektöründe önemli kayıpların yaşanması, gıda fiyatlarında artışa yol açabilir. Bölgesel olarak, Ekvador, Kolombiya ve Bolivya gibi komşu ülkeler de benzer önlemler alıyor. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), 2023-2024 El Niño'sunun en az Orta düzeyde olacağını tahmin ediyor.
Haberin küresel ve bölgesel boyutu
El Niño'nun etkileri, küresel iklim düzeninde önemli değişikliklere yol açıyor. Bu durum, sadece Peru'da değil, dünyanın birçok bölgesinde kuraklık, sel ve sıcak hava dalgaları gibi aşırı hava olaylarını tetikliyor. Peru'nun olağanüstü hal ilanı, ülkelerin bu tür doğal afetlere karşı hazırlıklı olmalarının önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Ayrıca, iklim değişikliğinin etkisiyle El Niño olaylarının sıklığı ve şiddeti artabilir, bu da uzun vadeli adaptasyon stratejileri gerektiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Peru'daki El Niño kaynaklı afet, küresel bakır ve diğer maden fiyatlarını etkileyebileceği için Türkiye ekonomisi açısından dolaylı bir öneme sahiptir. Türkiye, bakır ve diğer metallerin ithalatçısı konumundadır. Ayrıca, iklim değişikliği ve El Niño'nun etkileri, Türkiye'de de benzer aşırı hava olaylarının yaşanma riskini artırmaktadır. Bu nedenle, Türkiye'nin afet yönetimi ve iklim adaptasyonu politikalarını gözden geçirmesi açısından uyarıcı bir örnek teşkil etmektedir. Küresel tedarik zincirlerindeki aksamalar, Türkiye'nin hammadde tedarikini etkileyebilir.
