Peru'da 6 Haziran'da yapılan başkanlık seçimlerinin ikinci turunda oy sayımı devam ederken, yurtdışından gelen oyların etkisiyle yarış iyice kızıştı. Merkez sağ aday Keiko Fujimori ile sosyalist Pedro Castillo arasındaki fark yüzde 0,1'in altına düştü. Resmi olmayan sonuçlara göre, yurtdışı oyların büyük kısmının Fujimori'ye gitmesi, muhafazakar adayı bir anda öne taşıdı. Lima'daki yetkililer, oy sayımının hala devam ettiğini ve kesin sonuçların birkaç gün içinde açıklanacağını belirtti. Piyasalar, Fujimori'nin kazanma ihtimalinin artmasıyla erken bir yükseliş kaydetti. Yatırımcılar, Fujimori'nin daha ılımlı ekonomi politikaları izleyeceği beklentisiyle Lima Borsası'nda alıma geçti. Ülke, salgının ekonomide yarattığı tahribat ve artan yoksulluk nedeniyle hassas bir dönemden geçiyor.
Seçimin arka planı ve adaylar
Peru, son yıllarda siyasi istikrarsızlıkla boğuşuyor. Son beş yılda dört farklı cumhurbaşkanı görev yaptı. Seçimler, eski cumhurbaşkanı Alberto Fujimori'nin kızı olan muhafazakar Keiko Fujimori ile köylü kökenli sosyalist Pedro Castillo arasında geçiyor. Castillo, eğitimde reform, madencilikten elde edilen gelirin daha adil dağıtımı ve yeni bir anayasa vaadiyle yoksul kesimlerin desteğini alırken; Fujimori, piyasa ekonomisine bağlı kalacağını, yabancı yatırımı teşvik edeceğini ve ekonomik istikrarı koruyacağını vurguluyor.
Yurtdışı oylarının ağırlıklı olarak Fujimori'ye yönelmesi, seçimin kaderini belirleyebilir. Perulu seçmenlerin yaklaşık 1 milyonu yurtdışında yaşıyor ve bu oyların büyük kısmı ABD, İspanya ve Arjantin gibi ülkelerden geliyor. Fujimori, bu seçmenler arasında daha popüler. Ancak Castillo kampanyası, yurtdışı oylarının manipüle edildiği iddiasıyla itirazda bulunmaya hazırlanıyor. Seçim kurulu ise sürecin şeffaf olduğunu ve tüm itirazların inceleneceğini duyurdu.
Piyasalar ve bölgesel etkiler
Piyasalar, Fujimori'nin şansının artmasına olumlu tepki verdi. Lima Borsası'nda hisse senetleri yüzde 3'ün üzerinde değer kazandı. Peru'nun kredi risk primi düşerken, yerel para birimi sol da ABD doları karşısında değer kaybını durdurdu. Analistler, Castillo'nun zaferi halinde maden şirketlerinin kamulaştırma riskine gireceğini ve bunun da yatırımları olumsuz etkileyeceğini belirtiyor. Peru, dünyanın en büyük bakır üreticilerinden biri ve metal fiyatları ülkenin ekonomik istikrarında kilit rol oynuyor.
Bölgesel olarak, Peru'daki seçim sonucu Latin Amerika'daki siyasi dengeleri de etkileyebilir. Şili ve Bolivya'da sola kayış yaşanırken, Brezilya'da sağcı Jair Bolsonaro iktidarda. Peru'nun tercihi, kıtadaki ideolojik kutuplaşmanın yönünü belirleyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Peru ile Türkiye arasındaki ticaret hacmi sınırlı olmakla birlikte, iki ülke arasında savunma sanayiinde işbirliği potansiyeli bulunuyor. Türk savunma şirketleri, Peru'nun askeri modernizasyon programlarına ilgi duyuyor. Peru'da siyasi istikrarın sağlanması, bu işbirliklerinin önünü açabilir. Öte yandan, Castillo'nun kazanması halinde madencilik politikalarında yaşanacak değişiklik, bakır fiyatlarını etkileyerek Türkiye'nin ithalat maliyetlerine yansıyabilir. Piyasa dostu Fujimori'nin kazanması, kısa vadede Peru ekonomisinde istikrar sağlayarak Türk yatırımcılar açısından daha öngörülebilir bir ortam yaratabilir.
