Peru'nun orta yaylalarında meydana gelen 5,5 büyüklüğündeki depremde en az 6 kişi hayatını kaybetti, yüzlerce kişi evsiz kaldı. Deprem, ülkenin Cusco ve Ayacucho bölgelerini etkiledi. Yetkililer, yıkılan evlerin enkazı altında kalanların kurtarılması için çalışmaların sürdüğünü bildirdi. Depremin merkez üssü, Cusco'ya yaklaşık 75 kilometre uzaklıktaki And Dağları'nın eteklerinde yer aldı. Yaklaşık 50 yıldır bölgede kaydedilen en büyük sarsıntı olan deprem, halk arasında paniğe ve kısa süreli bir tsunami alarmına neden oldu.
Depremin Arka Planı ve Etkileri
Peru, Pasifik Ateş Çemberi üzerinde bulunması nedeniyle sık sık depremlerle karşılaşan bir ülke. Ancak bu deprem, bölgede son yarım yüzyılda kaydedilen en büyük sarsıntı olarak öne çıkıyor. Sarsıntı, 12 Nisan 2025 tarihinde yerel saatle 07:30'da meydana geldi. Depremin ardından bölgede çok sayıda artçı sarsıntı kaydedildi. Hasar tespit çalışmaları devam ederken, ilk belirlemelere göre 500'den fazla ev yıkıldı veya ağır hasar gördü. Cusco bölgesindeki tarihi yapılar ve turistik alanlar da zarar gördü; Machu Picchu'ya giden demiryolu hattı geçici olarak kapatıldı. Yerel yönetimler, acil yardım ekipleri bölgeye sevk ederken, çadır kentler kurulmaya başlandı. Depremde yaşamını yitirenler arasında 3 çocuk ve 2 yaşlı bireyin bulunması, felaketin boyutunu gözler önüne seriyor.
Peru Devlet Başkanı Dina Boluarte, deprem bölgesinde olağanüstü hal ilan ederek, federal yardım fonlarının hızla aktarılacağını duyurdu. Boluarte, 'Devlet olarak depremzedelerin yanındayız. Geçici barınma, gıda ve sağlık hizmetleri için tüm imkanlarımızı seferber edeceğiz' dedi. Bununla birlikte, depremin bölgedeki tarım faaliyetlerini de olumsuz etkilediği bildirildi. And Dağları'nın yüksek kesimlerindeki çiftçiler, hayvan kayıpları ve toprak kaymaları nedeniyle zor günler geçiriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Peru'da meydana gelen bu deprem, Latin Amerika'nın deprem kuşağındaki kırılganlığını bir kez daha hatırlattı. Bölge ülkeleri, afet yönetimi konusunda daha fazla iş birliği yapılması gerektiğini vurguladı. Deprem, özellikle kırsal ve dağlık alanlarda yaşayanların altyapı eksikliklerini ve yapı güvenliği sorunlarını gündeme taşıdı. Peru'nun komşusu Bolivya, deprem sonrası yardım teklifinde bulunurken, Şili ise arama kurtarma ekiplerini hazır beklettiğini açıkladı. Küresel ölçekte, depremin turizme etkisi de merak ediliyor; bölge her yıl milyonlarca turist ağırlıyor. Deprem, Machu Picchu'nun ziyaretçi sayısında geçici bir düşüşe yol açabilir. Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu, Peru'ya acil yardım malzemesi gönderilmesi için harekete geçti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Peru'da meydana gelen deprem, Türkiye'nin de içinde bulunduğu aktif fay hatları üzerindeki ülkelerin kırılganlığını göstermektedir. Türkiye, 2023 Kahramanmaraş depremlerinde edindiği arama kurtarma deneyimi ve afet yönetimi bilgi birikimi ile uluslararası yardım çabalarına katkı sağlayabilir. Ayrıca, bu tür felaketler, Türk inşaat sektörünün deprem güvenliği konusundaki uzmanlığını Latin Amerika'ya ihraç etme fırsatı sunabilir. Deprem sonrası Peru'da artacak olan altyapı yenileme ihtiyacı, Türk müteahhitlik firmaları için yeni iş birlikleri doğurabilir. Bununla birlikte, afet diplomasisi kapsamında Türkiye-Peru ilişkilerinin güçlenmesi beklenebilir.
