CANNES, Fransa — Dijital medya ve etkinlik şirketi People Inc.'in CEO'su Neil Vogel, teknoloji devi Google’ı, arama ve yapay zeka hizmetleri için aynı web tarama aracını kullanarak pazar gücünü kötüye kullanmakla suçladı. Fransa’nın Cannes kentinde düzenlenen bir teknoloji konferansında konuşan Vogel, Google’ın web tarayıcısının hem geleneksel arama sonuçları hem de yapay zeka modellerini eğitmek için içerik topladığını, bunun da rakipler karşısında haksız bir avantaj yarattığını öne sürdü. Suçlama, ABD merkezli People Inc.’in Google’ın arama tekelini kırmak için başlattığı hukuki mücadelenin bir parçası olarak görülüyor. Şirket, Google’ın tarama politikalarının, içerik üreticilerinin ve yayıncıların kontrolleri dışında kullanılmasına yol açtığını savunuyor.
Gelişmenin Arka Planı
Google, dünyanın en büyük arama motoru olarak, web içeriklerini indekslemek için “Googlebot” adlı bir tarayıcı kullanıyor. Bu tarayıcı, web sitelerindeki içerikleri düzenli olarak tarayarak arama sonuçlarında görünmelerini sağlıyor. Ancak People Inc., Google’ın bu tarayıcıyı yalnızca arama için değil, aynı zamanda kendi yapay zeka modellerini eğitmek için de kullandığını iddia ediyor. Vogel’e göre bu durum, içerik üreticilerinin yapay zeka eğitimi için özel bir onay vermemelerine rağmen verilerinin izinsiz kullanılmasına neden oluyor. “Google, aynı tarayıcıyı iki farklı amaç için kullanarak, pazar gücünü kötüye kullanıyor. Bu, rekabeti bozuyor ve yenilikçiliği engelliyor,” dedi Vogel.
People Inc., Hot Luck Food Festivali gibi etkinlikler düzenleyen bir şirket olarak, Google’ın içerik tarama uygulamalarından doğrudan etkilendiğini belirtiyor. Şirket, festival tanıtım sayfalarının Google arama sonuçlarında daha düşük sıralarda göründüğünü, buna karşın Google’ın kendi platformlarındaki benzer içeriklerin daha üst sıralarda yer aldığını öne sürüyor. Bu durum, Google’ın kendi hizmetlerini kayırdığı yönündeki uzun süreli eleştirileri yeniden gündeme taşıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Neil Vogel’ın suçlamaları, teknoloji devlerinin pazar gücüne yönelik küresel çaplı düzenleyici baskıların yoğunlaştığı bir dönemde ortaya atıldı. Avrupa Birliği’nin Dijital Piyasalar Yasası (DMA) ve ABD’deki antitröst davaları, Google, Apple, Meta ve Amazon gibi şirketlerin tekelci uygulamalarını hedef alıyor. Google, halihazırda Avrupa Komisyonu tarafından üç kez antitröst cezasına çarptırılmış durumda ve ABD Adalet Bakanlığı’nın arama tekeli davasıyla karşı karşıya. Vogel’ın açıklamaları, yapay zeka çağında veri kullanımı ve rekabet hukuku arasındaki karmaşık ilişkiye dikkat çekiyor.
Yapay zeka modellerinin eğitimi için büyük miktarda veriye ihtiyaç duyulması, web tarama uygulamalarını kritik hale getirmiş durumda. Google, kendi Gemini modelini eğitmek için Googlebot’u kullanırken, rakipleri (örneğin OpenAI veya Microsoft) farklı tarama araçlarına bağımlı. Vogel, bu durumun Google’a “çifte avantaj” sağladığını, çünkü şirketin hem arama pazarındaki hakimiyetini pekiştirdiğini hem de yapay zeka alanında rekabet avantajı elde ettiğini savunuyor. Bu iddia, Google’ın tarama politikalarının şeffaflığına ve adilliğine yönelik soruları beraberinde getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Google’ın web tarama uygulamalarına yönelik bu suçlama, Türkiye açısından da önemli çıkarımlar sunuyor. Türkiye, dijital platformların düzenlenmesi konusunda son yıllarda çeşitli adımlar atmış olmakla birlikte, yapay zeka veri kullanımına ilişkin spesifik bir yasal çerçeve henüz oluşturulmamış durumda. People Inc. gibi şirketlerin Google’a yönelik antitröst davaları, Türk içerik üreticileri ve yayıncıları için emsal teşkil edebilir. Google’ın Türkiye’deki dijital reklam ve arama pazarındaki baskın konumu, yerel medya kuruluşlarının gelirlerini olumsuz etkilerken, bu tür davaların sonuçları Türkiye’deki rekabet hukuku tartışmalarını da etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye’nin AB ile Gümrük Birliği müzakereleri kapsamında dijital düzenlemelere uyum sağlaması beklenirken, AB’nin Google’a yönelik yaptırımları, Türkiye’nin de benzer politikalar benimsemesine ivme kazandırabilir.
