ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Pentagon'un general, amiral ve subay kadrosunun yüzde 20'sini görevden aldığını duyurdu. Hegseth, tasfiyelerin kendi yönetim tarzına uymayan veya onaylamayan personeli hedef aldığını belirterek, "Bunun basit tercümesi: şişkolar yok, trans bireyler yok, sakallılar yok, tuhaflar yok, zayıflar yok" ifadelerini kullandı. Bu sözler, ABD ordusunda ve uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
Hegseth'in Tasfiye Dalgası ve Askeri Yönetim Anlayışı
Pete Hegseth, eski bir Fox News sunucusu ve orduda görev yapmış bir subay. Savunma Bakanlığı görevine gelmesinin ardından, orduda "woke" olarak nitelendirdiği politikaları geri alma sözü vermişti. Hegseth, görev süresi boyunca çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılık programlarını hedef alan adımlar attı. Son açıklaması, bu çizginin bir uzantısı olarak görülüyor. Tasfiyelerin, Savunma Bakanlığı'nın üst kademelerinde geniş bir yeniden yapılanma anlamına geldiği belirtiliyor. Yüzde 20'lik kesintinin, yaklaşık 80-100 general ve amiralin görevden alınması anlamına geldiği tahmin ediliyor. ABD ordusunda toplamda yaklaşık 500 general ve amiral bulunuyor. Hegseth, bu kişilerin yerine "savaşçı ruhu" taşıyan, "işi bitiren" liderleri getireceğini söyledi. Ancak hangi kriterlere göre bu kişilerin seçileceği net değil. Hegseth, "no fatties, no trannies, no beardos, no weirdos" ifadeleriyle, fiziksel uygunluk, cinsiyet kimliği, dini sakal gibi konularda katı standartlar getireceğini ima etti. Bu tür ifadeler, orduda görev yapan Müslüman, Sih, Yahudi askerlerin dini sakal bırakma hakkını da hedef alıyor. Ayrıca, trans bireylerin orduda görev yapmasına yönelik daha önceki yasakları hatırlatıyor.
ABD Ordusunda Tepkiler ve Uluslararası Yansımalar
Hegseth'in açıklamaları, ABD Kongresi'nde ve emekli askerler arasında karışık tepkilere yol açtı. Bazı Cumhuriyetçi senatörler, "ordunun siyasallaştırıldığı" eleştirilerini yaparken, bazıları Hegseth'i destekledi. Demokratlar ise tasfiyelerin ordu içindeki liyakati zedelediğini ve ulusal güvenliği riske attığını savundu. Uluslararası alanda, NATO müttefikleri endişeyle gelişmeyi izliyor. ABD ordusunun en üst kademesindeki bu denli hızlı ve geniş çaplı tasfiye, ittifak içindeki koordinasyonu ve savunma planlamasını olumsuz etkileyebilir. Özellikle Avrupa'da konuşlu ABD kuvvetlerinin komuta kademesindeki değişiklikler, NATO'nun doğu kanadındaki caydırıcılığı zayıflatabilir. Rusya ve Çin gibi rakiplerin, ABD ordusundaki bu iç çalkantıyı propaganda malzemesi olarak kullanması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD ordusunun üst kademesindeki tasfiyeler, Türkiye'nin güvenlik ve savunma ilişkileri açısından önemli sonuçlar doğurabilir. Türkiye, NATO içinde ABD ile kritik askeri iş birliği yürütüyor; Suriye, Irak ve Doğu Akdeniz'deki ortak operasyonlar, komuta düzeyindeki istikrarı gerektiriyor. General ve amiral kadrosundaki ani değişimler, bu iş birliğinin sürekliliğini riske atabilir. Ayrıca, ABD'nin savunma politikasındaki iç politik dalgalanmalar, Türkiye'nin F-16 modernizasyonu, F-35 programı gibi tedarik süreçlerini de etkileyebilir. Türkiye, ABD ordusundaki liyakat kaybını yakından izlemeli; NATO'nun güney kanadındaki güvenlik mimarisinde oluşabilecek boşlukları kendi stratejik öncelikleri doğrultusunda değerlendirmelidir. Savunma sanayii ve istihbarat iş birliğinde muhatap istikrarı, Ankara için kritik önemde.
