ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Salı günü Senato Ödenek Komitesi'nin karşısına çıkarak Trump yönetiminin Pentagon için talep ettiği 87.6 milyar dolarlık ek bütçeyi savundu. Hegseth'e Genelkurmay Başkanı da eşlik ederken, oturumda özellikle İran'a yönelik askeri operasyonların finansmanı ve Çin tehdidine karşı hazırlıklar öne çıktı. Demokrat senatörler, bu kadar büyük bir ek bütçenin gerekçelerini sorgularken, Cumhuriyetçiler ulusal güvenliğin öncelikli olduğunu vurguladı.
Bütçenin detayları ve gerekçeler
Pentagon'un talep ettiği 87.6 milyar dolar, ABD'nin İran'a yönelik askeri varlığının sürdürülmesi, Orta Doğu'daki üslerin güçlendirilmesi ve Çin'in Hint-Pasifik bölgesindeki faaliyetlerine karşı caydırıcılık sağlanması için kullanılacak. Hegseth, sunumunda bu fonların 'Amerika'nın küresel liderliğini korumak ve düşmanlarını caydırmak' için hayati olduğunu belirtti. Ancak senatörler, özellikle Irak ve Suriye'deki askeri operasyonların maliyetini ve bu harcamaların bütçe açığını artıracağı endişesini dile getirdi.
Geçen yıl Kongre, Pentagon'un 2024 yılı bütçesini 886 milyar dolar olarak onaylamıştı. Ek 87.6 milyar dolarlık talep, bu tutarın yaklaşık yüzde 10'una denk geliyor ve savunma harcamalarındaki artışın sürdüğünü gösteriyor. Hegseth, bu ek fonun 'acil ihtiyaçlar' için olduğunu ve özellikle Kızıldeniz'deki Husi tehdidi, İran'ın nükleer programı ve Doğu Çin Denizi'ndeki gerilimler gibi konuları kapsadığını ifade etti.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD'nin bu ek bütçe talebi, özellikle Orta Doğu'da İran'la yaşanan gerilimin tırmanması ve Çin'in Tayvan'a yönelik baskısının artması bağlamında değerlendiriliyor. Talep edilen fonun önemli bir kısmı, İran'a yönelik askeri operasyonlar için ayrılmış durumda. Bu durum, bölgedeki müttefikler ve rakipler arasında yeni bir güç dengesi arayışına işaret ediyor. Uzmanlar, ek bütçenin onaylanması halinde ABD'nin Orta Doğu'daki askeri varlığını daha da artırabileceğini ve bunun bölgesel istikrarsızlığı derinleştirebileceğini belirtiyor.
Öte yandan, Çin'e yönelik ayrılan kaynaklar, ABD'nin Hint-Pasifik stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. Pentagon, bu bölgedeki üslerin modernizasyonu ve yeni silah sistemlerinin konuşlandırılması için fon talep ediyor. Bu hamle, ABD-Çin rekabetinin askeri boyutunu daha da belirgin hale getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Pentagon'un ek bütçe talebi, Türkiye açısından dikkatle izlenmesi gereken bir gelişmedir. ABD'nin İran'a yönelik askeri harcamaları artırması, Suriye ve Irak'taki dolaylı etkileri nedeniyle Türkiye'nin güvenlik ortamını doğrudan etkileyebilir. Ayrıca, ABD'nin Orta Doğu'da artan askeri varlığı, Ankara-Washington arasındaki S-400 ve F-16 gibi konulardaki gerginlikleri yeni bir boyuta taşıyabilir. Türkiye, bu bütçenin YPG/PKK ile mücadele ve Irak'ın kuzeyindeki gelişmeler üzerindeki olası yansımalarını yakından takip etmelidir.
