Eski ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence, 6 Ocak 2021'de Kongre Binası'na yapılan saldırıda polislere saldıran, devlet malına zarar veren veya 2020 başkanlık seçim sonuçlarının onaylanmasını engellemeye çalışan isyancıların, Başkan Donald Trump tarafından affedilmiş olsalar bile herhangi bir maddi tazminat almaması gerektiğini ifade etti. Pence, Cuma günü yaptığı açıklamada, bu kişilerin eylemlerinin affedilemez olduğunu ve topluma karşı sorumluluklarını yerine getirmeleri gerektiğini vurguladı.
Pence'in sert çıkışı ve gerekçeleri
Mike Pence, 6 Ocak saldırısının ardından yıllardır sessiz kalmayı tercih eden isimlerden biriydi. Ancak son haftalarda Trump'ın bu kişilere af çıkarması ve bazılarının kamuoyunda meşrulaştırılmaya çalışılması üzerine Pence, sessizliğini bozdu. Pence, "Bu kişiler, demokratik sürecimize saldırmış, kolluk kuvvetlerimize şiddet uygulamış ve ülkemizin sembolü olan Kongre Binası'nı tahrip etmiştir. Onlar affedilmiş olabilir, ancak vergi mükelleflerinin parasıyla ödüllendirilmemelidirler," dedi.
Pence'in bu çıkışı, Trump ile arasındaki derin görüş ayrılıklarını bir kez daha ortaya koydu. 6 Ocak olaylarında Pence, seçim sonuçlarını onaylama görevini yerine getirirken, Trump ondan sonuçları reddetmesini istemişti. Pence'in bu tutumu, iki eski müttefik arasında kalıcı bir kırılmaya yol açmıştı.
Pence ayrıca, affedilenlerin ceza adalet sisteminde gereken bedeli ödemediğini ve topluma karşı sorumluluk taşımadıklarını belirtti. "Onlar sadece yasaları çiğnemekle kalmadı, aynı zamanda ülkemizin temel değerlerini de hiçe saydı. Bu tür eylemlerin hiçbir mazereti olamaz," ifadelerini kullandı.
Trump'ın affı ve siyasi yankıları
Başkan Trump, Ocak ayının sonlarında, 6 Ocak saldırısına karışan yaklaşık 1.200 kişi için geniş kapsamlı bir af çıkarmıştı. Bu af, aralarında aşırı sağ grupların üyeleri ve şiddet eylemlerine karışmış kişilerin de bulunduğu geniş bir yelpazeyi kapsıyordu. Trump, affı gerekçelendirirken, bu kişilerin "vatansever" olduklarını ve adaletsiz bir şekilde hedef alındıklarını iddia etmişti.
Ancak Pence'in açıklamaları, Cumhuriyetçi Parti içinde 6 Ocak olaylarına ilişkin derin bölünmeyi yeniden gündeme getirdi. Partinin bazı üyeleri, Trump'ın affını desteklerken, diğerleri bu adımın demokratik kurumlara zarar verdiğini savunuyor. Demokratlar ise affı sert bir dille eleştirerek, bunun hukukun üstünlüğüne bir darbe olduğunu belirtti.
Pence'in sözleri, aynı zamanda 2024 başkanlık seçimlerinde aday olabileceği yönündeki spekülasyonları da artırdı. Pence, şu ana kadar resmi bir adaylık açıklaması yapmamış olsa da, son dönemdeki çıkışları onu yeniden siyasi sahnede konumlandırıyor. Analistler, Pence'in bu tür açıklamalarla geleneksel Cumhuriyetçi tabana hitap etmeye çalıştığını düşünüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, ABD'deki iç siyasi kutuplaşmanın derinliğini bir kez daha gözler önüne seriyor. Türkiye, ABD ile müttefiklik ilişkileri açısından, Washington'daki siyasi istikrarsızlığın dış politikaya yansımalarını yakından izliyor. Özellikle 6 Ocak gibi olayların affedilmesi, ABD'nin demokratik kurumlarına olan güveni zedeleyebilir ve bu durum, Türkiye gibi müttefik ülkelerin ABD'nin taahhütlerine olan güvenini etkileyebilir. Ayrıca, Pence gibi isimlerin çıkışları, ABD'de hukukun üstünlüğü konusundaki tartışmaları canlı tutarken, Türkiye'nin kendi yargı bağımsızlığı ve hukuk devleti ilkeleriyle ilgili uluslararası algıyı da dolaylı olarak etkileyebilir.
