Fransa Başbakanı'nın Fas'a yapacağı resmi ziyaret öncesinde, Pegasus casus yazılımına ilişkin yeni belgeler kamuoyuna yansıdı. Beş yıl önce patlak veren ve Fas'ın muhalifleri, gazetecileri ve siyasetçileri izlemek için kullandığı iddia edilen Pegasus yazılımı, bu kez de Fransız yetkililerin hedef alındığını gösteren kanıtlarla gündeme geldi. Yeni belgeler, Fas'ın istihbarat birimlerinin 2021'de Fransız hükümet üyelerinin cihazlarına sızdığını doğruluyor.
Skandalın arka planı
Pegasus, İsrail merkezli NSO Group tarafından geliştirilen ve hedef kişinin haberi olmadan akıllı telefonlarına erişim sağlayan bir casus yazılımdır. 2021'de uluslararası bir gazeteci konsorsiyumu, yazılımın dünya genelinde 50 bine yakın kişiyi hedef aldığını ortaya çıkarmıştı. Listedeki 14 numara olarak dikkat çeken Fas Kralı VI. Muhammed, dönemin Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un telefon numarasının da hedefler arasında olduğunu gösteren belgelerle karşı karşıya. Yeni sızıntılar, bu hedeflemenin sadece Macron'la sınırlı kalmadığını, Fransız hükümetindeki diğer üst düzey yetkilileri de kapsadığını gösteriyor.
Fas hükümeti, daha önce yapılan suçlamaları reddetmiş ve Pegasus'u kullanmadığını iddia etmişti. Ancak yeni belgeler, Fas istihbaratının Macron'u hedef almakla kalmayıp, aynı zamanda Fas'taki muhalif gazetecileri ve insan hakları aktivistlerini de izlediğini ortaya koyuyor. Fransa'da yayımlanan Le Monde gazetesi, yeni belgelerde Fas'ın Fransız diplomatlara ait telefonlara da sızdığını rapor etti.
Bölgesel ve küresel boyut
Fransa Başbakanı'nın Fas ziyareti, iki ülke arasındaki gergin ilişkilerin yumuşaması açısından kritik öneme sahip. Fas, Fransa'nın Kuzey Afrika'daki en önemli müttefiki konumunda ve iki ülke arasında güvenlik, ticaret ve göç alanlarında iş birliği bulunuyor. Ancak Pegasus skandalı, bu iş birliğine gölge düşürmüş durumda. Yeni belgelerin ortaya çıkması, özellikle Avrupa Birliği ülkelerinde casus yazılımlara karşı daha sıkı düzenlemeler getirilmesi tartışmalarını da yeniden alevlendirdi.
Öte yandan, Washington'da İsrail'e verilen desteğin azalmakta olduğu haberi de basında geniş yer buluyor. ABD Kongresi'nde İsrail yanlısı grupların etkisinin zayıfladığı ve özellikle Demokrat Parti'de İsrail'in Filistin politikalarına karşı eleştirilerin arttığı belirtiliyor. Bu gelişme, Orta Doğu'daki güç dengelerini değiştirebilecek önemli bir faktör olarak değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Pegasus skandalının yeniden gündeme gelmesi, Türkiye için de önemli dersler içeriyor. Türkiye, daha önce benzer casus yazılım skandallarıyla karşı karşıya kalmış ve ulusal güvenlik açısından cep telefonu güvenliğine yönelik önlemlerini artırmıştı. Bu gelişme, Türkiye'nin istihbarat alanında siber güvenliğe daha fazla kaynak ayırması gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor. Ayrıca, Fransa-Fas arasındaki gerilim, Türkiye'nin Kuzey Afrika politikası açısından fırsatlar ve riskler barındırıyor; Ankara, bu krizde dengeleyici bir rol üstlenebilir. Washington'da İsrail desteğinin azalması ise, Türkiye'nin Filistin meselesinde elini güçlendirebilecek bir gelişme olarak yorumlanabilir.
