Papua Yeni Gine açıklarında devam eden Titan Ridge yanardağının püskürmesi, okyanus yüzeyinde metrelerce kalınlıkta bir süngertaşı (pomza) tabakası oluşturdu. Bu yüzen kaya örtüsü, ülkenin kuzey kıyılarında yaşayan ve geçimini tamamen denizden sağlayan binlerce balıkçı topluluğu için ciddi bir tehdit haline geldi. Yetkililer, volkanik kayanın gemilerin hareketini engellediğini, balıkçı teknelerinin limana dönemediğini ve deniz ekosisteminin bozulduğunu belirtiyor.
Deniz Yüzeyini Kaplayan Devasa Pomza Tabakası
Pasifik Okyanusu'nun güneybatısında yer alan Bismarck Denizi'ndeki Titan Ridge yanardağı, Temmuz 2025'ten bu yana kesintisiz olarak lav püskürtüyor. Patlama sonucu ortaya çıkan pomza taşları, gözenekli yapıları sayesinde suyun üzerinde kalarak geniş bir alana yayıldı. Uydu görüntüleri, süngertaşı örtüsünün yaklaşık 150 kilometrekarelik bir alanı kapladığını gösteriyor. Bu doğal olay, volkanik aktivitenin deniz ulaşımı ve balıkçılık üzerindeki yıkıcı etkisini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Bölgede yaşayan balıkçı toplulukları, teknelerinin pomza tabakasına saplanması nedeniyle açık denize çıkamıyor. Yerel yetkililer, en az 200 balıkçı teknesinin limana dönemediğini ve 5 binin üzerinde ailenin doğrudan etkilendiğini açıkladı. Ayrıca, pomzanın deniz suyunu emerek ağırlaştığı ve zamanla batarak mercan resiflerine zarar verdiği bildiriliyor. Bu durum, balık popülasyonlarının azalmasına ve besin zincirinin bozulmasına yol açıyor.
Bölgesel ve Küresel Etkiler
Süngertaşı tabakası yalnızca Papua Yeni Gine'yi değil, komşu Solomon Adaları ve Endonezya'nın doğu kıyılarını da tehdit ediyor. Okyanus akıntıları sayesinde pomza kütlelerinin önümüzdeki haftalarda Avustralya'nın kuzey sahillerine ulaşması bekleniyor. Bu durum, uluslararası deniz ticaret yollarında aksamalara neden olabilir. Uzmanlar, volkanik kül ve pomza bulutlarının havacılık için de risk oluşturduğunu, ancak şu an için uçuş rotalarının etkilenmediğini belirtiyor.
Jeologlara göre Titan Ridge patlaması, bölgedeki tektonik hareketliliğin bir göstergesi. Pasifik Ateş Çemberi üzerinde yer alan Papua Yeni Gine, dünyanın en aktif volkanik bölgelerinden biri olarak biliniyor. 2018'deki Ulawun Yanardağı patlaması da benzer bir pomza tabakası oluşturmuş, ancak bu kez etkilenen alan daha geniş. İklim değişikliğinin okyanus sıcaklıklarını artırması, volkanik aktiviteyi tetikleyen faktörler arasında sayılıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin doğrudan etkilenmediği ancak küresel deniz ticareti ve iklim değişikliği bağlamında dolaylı sonuçlar doğurabilecek bir olaydır. Papua Yeni Gine'deki volkanik aktivite, deniz yollarında aksamalara yol açarak Asya-Pasifik ticaretinde gecikmelere neden olabilir. Türkiye, bu bölgeyle sınırlı ticari ilişkilere sahip olsa da, küresel tedarik zincirindeki herhangi bir kesinti, özellikle enerji ve hammadde fiyatlarını etkileyebilir. Ayrıca, iklim değişikliğine bağlı doğal afetlerin sıklığındaki artış, Türkiye'nin afet yönetimi ve diplomatik iş birliği politikalarını gözden geçirmesini gerektirmektedir.
