Paris yönetimi, son aylarda hızla artan ölümlü kaza vakalarının ardından elektrikli scooter (e-scooter) sürücülerine yönelik yeni güvenlik kuralları getirdi. Fransız polisi artık kask, dizlik ve dirseklik gibi koruyucu ekipmanlarını takmayan sürücülere ceza kesmeye başladı. Yetkililer, özellikle genç nüfus arasında yaygınlaşan bu ulaşım aracının bilinçsiz kullanımının ciddi kazalara yol açtığını belirtiyor. Yeni düzenleme, Paris'in yanı sıra çevresindeki bazı banliyölerde de uygulanacak.
Gelişmenin Arka Planı
Paris'te elektrikli scooter kullanımı, 2018'den bu yana hızla arttı. Şehirdeki kısa mesafe ulaşımda pratik bir alternatif olarak görülen bu araçlar, aynı zamanda ciddi bir güvenlik sorununu da beraberinde getirdi. Fransız Ulusal Karayolu Güvenliği Kurumu'nun verilerine göre, 2023 yılında e-scooter karışan kazalarda ölen kişi sayısı bir önceki yıla göre yüzde 40 arttı. Bu artışta, sürücülerin kask takmaması, aşırı hız yapması ve yayaların bulunduğu kaldırımlarda kontrolsüz ilerlemesi gibi faktörler etkili oldu.
Paris polisinin yaptığı denetimlerde, özellikle gece saatlerinde alkollü sürüşün de yaygın olduğu tespit edildi. Bu durum, yetkilileri daha sıkı önlemler almaya itti. Belediye Başkanı Anne Hidalgo, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Vatandaşlarımızın can güvenliği her şeyden önemli. Bu yeni kurallar, hem sürücüleri hem de yayaları korumayı amaçlıyor" dedi. Ayrıca, e-scooter kiralama şirketlerinin de sürücülere kask temin etmesi ve kullanım öncesi bilgilendirme yapması zorunlu hale getirildi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Paris'in bu adımı, Avrupa genelinde elektrikli scooter düzenlemelerine örnek teşkil edebilir. Londra, Madrid ve Berlin gibi büyük şehirler de benzer sorunlarla karşı karşıya. Avrupa Birliği, 2021'de e-scooter'lar için ortak güvenlik standartları belirlemiş ancak üye ülkelerin uygulamaları farklılık gösteriyor. Fransa'daki bu sıkılaştırma, diğer ülkelerde de tartışmaları alevlendirdi. Bazı uzmanlar, kural koymanın yanı sıra altyapının iyileştirilmesi gerektiğini, ayrılmış bisiklet yollarının ve hız limitlerinin daha etkili olacağını savunuyor.
Küresel ölçekte ise e-scooter pazarı hızla büyüyor. Uluslararası Enerji Ajansı'nın raporuna göre, 2030'a kadar dünyada 300 milyon e-scooter'ın trafikte olması bekleniyor. Bu durum, sürdürülebilir ulaşım hedefleriyle çelişmeden güvenliğin sağlanmasını zorunlu kılıyor. Paris'teki uygulama, bu dengeyi kurmaya yönelik somut bir adım olarak değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyük şehirlerde e-scooter kullanımı yaygınlaşıyor. Ancak Türkiye'de henüz bu araçlara özel kapsamlı bir güvenlik düzenlemesi bulunmuyor. Emniyet Genel Müdürlüğü'nün verilerine göre, 2023'te e-scooter karışan kazalarda artış yaşandı. Paris'teki bu uygulama, Türkiye için örnek teşkil edebilir; ancak Türkiye'deki yerel yönetimlerin ve merkezi hükümetin altyapı yatırımlarını da göz önünde bulundurarak kapsamlı bir mevzuat hazırlaması gerekiyor. Ayrıca, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne uyum süreci açısından bu tür güvenlik standartlarını benimsemesi, ilerleyen dönemde ticari ve diplomatik ilişkilerde avantaj sağlayabilir.
