Fransa'nın başkenti Paris'te elektrikli skuter (e-scooter) kullanıcıları için yeni güvenlik kuralları yürürlüğe girdi. 7 Ağustos'ta başlayan düzenlemeye göre, Paris ve iç banliyölerinde elektrikli skuter kullanan herkesin kask takması ve reflektif yelek giymesi zorunlu hale geldi. Yetkililer, bu adımın son yıllarda hızla artan skuter kazalarının önüne geçmeyi amaçladığını belirtiyor. Yeni kurallara uymayan sürücülere para cezası kesileceği de açıklandı.
Gelişmenin Arka Planı
Elektrikli skuterler, Paris'te son yıllarda hem popülerlik hem de tartışma konusu oldu. Kiralık skuter sağlayan şirketlerin (Lime, Dott, Tier gibi) sayısındaki artışla birlikte şehir genelinde on binlerce skuter kullanılmaya başlandı. Ancak bu durum, yayalar ve sürücüler arasında çok sayıda kaza ve anlaşmazlığa yol açtı. Belediye verilerine göre, 2022'de Paris'te elektrikli skuterle ilgili yaklaşık 3.000 kaza meydana geldi ve bunların 450'si ciddi sonuçlara yol açtı. Yaralanmaların büyük kısmının baş ve göğüs bölgesinde olduğu raporlanınca, kask zorunluluğu için hükümet nezdinde yoğun bir lobi faaliyeti yürütüldü.
Yeni düzenleme, yalnızca kiralık skuterleri değil, özel elektrikli skuterleri de kapsıyor. Ayrıca, skuterlerin kaldırımlarda kullanılması tamamen yasaklanmış durumda; sadece bisiklet yolları ve kara yollarının belirlenmiş alanlarında sürüşe izin veriliyor. Kurallara uymayanlar 135 euro'ya kadar para cezasıyla karşılaşabilecek. Kent yönetimi ayrıca, skuterlerin hızlarının 25 km/s ile sınırlandırılması ve park yerlerinin belirlenmesi konusunda da çalışmalar yürütüyor.
Ulusal düzeyde ise Fransa Ulaştırma Bakanlığı, elektrikli skuterlerin trafik kurallarına tabi olması için kapsamlı bir yasa tasarısı hazırlıyor. Tasarının, sinyal verme, alkollü araç kullanma ve yaş sınırı gibi konuları da içermesi bekleniyor. Uzmanlar, bu tür düzenlemelerin Avrupa genelinde örnek teşkil edebileceğini söylüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Paris'in bu kararı, Avrupa'da mikromobilite olarak adlandırılan küçük araçların güvenliği konusunda yükselen bir trendin parçası. Almanya, İspanya ve Hollanda gibi ülkeler de elektrikli skuterler için benzer kurallar getirmiş durumda. Örneğin Almanya'da zorunlu sigorta ve plaka zorunluluğu bulunurken, İspanya'da kask takma zorunluluğu sadece 16 yaş altı sürücüler için geçerli. Avrupa Birliği (AB) seviyesinde ise 2024 itibarıyla üye ülkeler arasında uyumlu bir mikromobilite politikası oluşturulması hedefleniyor.
Küresel ölçekte ise şehirler ulaşımda karbon emisyonunu azaltmak için mikromobiliteyi teşvik ederken, güvenlik endişeleri nedeniyle denetimler artıyor. Örneğin New York'ta elektrikli bisiklet ve skuterler için sınırlamalar getirilirken, Londra da kiralık skuterlere yönelik pilot uygulamalarını sürdürüyor. Paris'in aldığı bu karar, mikromobilite araçlarının düzenlenmesinde güvenliğin önceliklendirilmesi açısından uluslararası basında geniş yankı buldu.
Ancak bazı kullanıcı grupları ve kiralama şirketleri, kask ve reflektif yelek zorunluluğunun pratikte uygulanabilirliğinin zor olduğunu savunuyor. Özellikle paylaşımlı skuterlerde kask sağlanmasının maliyeti ve hijyen sorunları tartışılıyor. Bazı şehirler, kask sağlamak yerine sürücülerin kendi kasklarını getirmelerini teşvik ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de büyük şehirlerde elektrikli skuter kullanımı hızla yaygınlaşıyor. İstanbul, Ankara ve İzmir gibi kentlerde kiralık skuter şirketleri faaliyet gösteriyor ve benzer güvenlik sorunları yaşanıyor. Paris'te getirilen kuralar, Türkiye'deki yerel yönetimler için emsal niteliğinde. Türkiye'de mevcut düzenlemeler sınırlıyken, bu tür uluslararası örnekler, trafik güvenliği politikalarının geliştirilmesine katkı sağlayabilir. Ayrıca Türk turistlerin yoğun olarak ziyaret ettiği Paris'te yaşayan vatandaşlarımızın da bu kurallara uyması gerekiyor. Bu karar, Türkiye'de mikromobilite araçları için kapsamlı bir mevzuat oluşturulması gerektiğini bir kez daha gündeme getiriyor.
