ABD'de COVID-19 salgını döneminde uygulanan vergi iadesi programı için başvuru süresi 10 Temmuz Cuma günü doluyor. Pandeminin en yoğun olduğu 2020 ve 2021 yıllarında çalışanlara sağlanan bu vergi avantajından henüz yararlanmamış milyonlarca kişi bulunuyor. Internal Revenue Service (IRS) verilerine göre, uygun olan vergi mükelleflerinin yaklaşık 1,5 milyar dolar tutarındaki iadeyi almadığı tahmin ediliyor. Başvuruda bulunmayanlar bu haklarını tamamen kaybedecek.
Kimler Başvurabilir?
COVID-19 döneminde işsiz kalan, ücretsiz izne çıkarılan veya gelir kaybı yaşayan ABD vatandaşları ve yeşil kart sahipleri bu iadeden faydalanabiliyor. Özellikle 2020 ve 2021 vergi yıllarında çalışma saatleri azalan ya da tamamen işten çıkarılan kişiler, Recovery Rebate Credit kapsamında 1.200 dolar ile 1.400 dolar arasında değişen ödemeler alabiliyor. Ayrıca çocuklu aileler her bir çocuk için ilave 500 dolar talep edebiliyor. Başvuru için gerekli belgeler arasında 2020 ve 2021 yıllarına ait W-2 formları, işten çıkarılma bildirimleri ve varsa işsizlik maaşı başvuru belgeleri yer alıyor.
IRS, başvuruların yalnızca çevrimiçi portal üzerinden yapılabileceğini ve son tarihten sonra hiçbir istisnanın kabul edilmeyeceğini duyurdu. Yetkililer, özellikle düşük gelirli ve evsiz bireylerin bu yardımdan haberdar olmamasından endişe ediyor. IRS, sosyal medya ve yerel yardım kuruluşları aracılığıyla bilgilendirme kampanyaları yürütüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD'nin bu tür vergi iadeleri, diğer ülkelerde de benzer pandemi destek programlarının kapatılmasına örnek teşkil ediyor. Avrupa Birliği ülkeleri de kısa çalışma ödeneklerini ve KDV indirimlerini sonlandırma aşamasına geldi. Ancak ABD'deki yüksek iade miktarı, pandeminin ekonomik etkilerinin ne kadar derin olduğunu gösteriyor. Yaklaşık 10 milyon kişinin hâlâ COVID-19 nedeniyle işsiz olduğu tahmin ediliyor. Uzmanlar, bu tür teşviklerin erken sonlandırılmasının düşük gelirli haneler üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, ABD'nin pandemi desteklerini sonlandırması küresel ekonomik toparlanma sürecine dair sinyaller veriyor. Türkiye'nin ihracat pazarlarından biri olan ABD'de tüketici gücünün azalması, Türk ihracatçıları için kısa vadede bir risk oluşturabilir. Ayrıca, ABD'de yaşayan Türk vatandaşlarının da bu iadeden faydalanma hakkı bulunuyor. Türkiye'nin kendi pandemi yardım programlarını değerlendirmesi açısından da bu süreç örnek teşkil edebilir. Küresel ölçekte pandemi desteklerinin kalkması, gelişmekte olan ülkelerde yeni dengeler yaratabilir.
