Pakistan'ın düğün ve etkinlik sektörü, Orta Doğu'daki artan jeopolitik gerilimlerin tetiklediği ekonomik belirsizlik ve yüksek enflasyonun etkisiyle ciddi bir daralma yaşıyor. Sektör temsilcilerine göre, düğün rezervasyonlarında belirgin bir zayıflama gözlemlenirken, kutlamaların boyutu ve bütçesi de hızla küçülüyor. Ülkenin dört bir yanındaki düğün salonu işletmecileri, organizatörler ve tedarikçiler, iş hacminin geçen yıla kıyasla yüzde 30 ila 40 oranında düştüğünü bildiriyor.
Enflasyon ve belirsizlik düğün bütçelerini eritiyor
Pakistan'da yıllık enflasyonun yüzde 25'in üzerinde seyretmesi, özellikle orta ve alt gelir grubundaki ailelerin düğün harcamalarını kısmasına neden oluyor. Temel gıda maddeleri, enerji ve ulaşım maliyetlerindeki artış, hanelerin tasarruflarını eritiyor. Birçok aile, geleneksel olarak büyük ve gösterişli yapılan düğünleri daha mütevazı bir şekilde gerçekleştirmek zorunda kalıyor.
Düğün organizatörlerinden Ahmed Han, "Müşterilerimiz artık bin kişilik davet yerine 200-300 kişilik, sade bir tören tercih ediyor. Menülerdeki çeşit sayısı azaldı, dekorasyon bütçeleri yarıya indi" diyor. Özellikle büyük şehirlerdeki lüks düğün salonlarının boş kaldığı, küçük mekanların ise daha fazla tercih edildiği belirtiliyor.
Orta Doğu gerilimi ve yurtdışı işçi gelirleri
Pakistan ekonomisi için hayati öneme sahip olan yurtdışı işçi dövizleri, özellikle Orta Doğu ülkelerinde çalışan Pakistanlılardan gelen havaleler, düğün sektörünü de doğrudan etkiliyor. Orta Doğu'daki çatışma ortamı ve petrol fiyatlarındaki dalgalanma, bu ülkelerdeki Pakistanlı işçilerin gelirlerini ve gönderebildikleri para miktarını azaltıyor. Pakistan Devlet Bankası verilerine göre, 2023 yılında yurtdışı işçi dövizleri bir önceki yıla göre yüzde 12 oranında geriledi. Bu durum, ailelerin düğün gibi büyük harcamalar için ayırdıkları bütçeyi kısmalarına yol açıyor.
Ekonomist Dr. Fatima Rıza, "Pakistan'da düğün harcamalarının önemli bir kısmı yurtdışında çalışan aile fertlerinin gönderdiği paralarla finanse edilir. Orta Doğu'daki belirsizlik, bu kaynağı kurutuyor" değerlendirmesini yapıyor. Sektör temsilcileri, önümüzdeki aylarda düğün sezonu olmasına rağmen işlerin canlanmasını beklemediklerini ifade ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Pakistan'daki bu gelişme, Türkiye için iki açıdan önem taşıyor. Birincisi, Pakistan ekonomisindeki daralma ve düğün sektöründeki kriz, Türkiye-Pakistan arasındaki ticari ilişkileri olumsuz etkileyebilir. Türkiye, Pakistan'a tekstil, makine ve kimyasal ürünler ihraç ediyor; Pakistan'daki talebin zayıflaması bu ihracatı düşürebilir. İkincisi, Türkiye de benzer bir enflasyon ve döviz kuru baskısı altında. Pakistan örneği, yüksek enflasyonun tüketim alışkanlıklarını nasıl kökten değiştirebileceğini ve lüks tüketimden tasarrufa geçişi hızlandırabileceğini gösteriyor. Ayrıca, Türkiye'nin de yakından takip ettiği Orta Doğu'daki jeopolitik riskler, iki ülke ekonomisini de benzer şekilde etkiliyor.
