Pakistan yönetimindeki Keşmir'de (Azad Keşmir) mülteci koltuklarına ilişkin düzenlemeleri protesto eden gösterilerde yaşanan ölümler, bölgede tansiyonu yükseltti. Yetkililer, güvenlik gerekçesiyle internet erişimini kısıtlarken, seçimlerin iki aşamalı olarak ertelenmesi kararlaştırıldı. Muhalefet partileri ise süreci boykot edeceklerini açıkladı. Olaylar, bölgenin uzun süredir devam eden siyasi istikrarsızlığını ve Hindistan ile olan anlaşmazlığın yansımalarını bir kez daha gün yüzüne çıkardı.
Mülteci Koltukları Anlaşmazlığı ve Protestolar
Azad Keşmir Yasama Meclisi'nde, 1947'de Hindistan'ın kontrolündeki bölgelerden göç eden mültecilere ayrılan koltukların sayısı ve seçim sistemine ilişkin değişiklikler protestolara yol açtı. Göstericiler, mevcut düzenlemenin mültecilerin siyasi temsilini zayıflattığını savunuyor. Geçtiğimiz hafta başkent Muzafferabad'da düzenlenen gösterilere polisin müdahalesi sonucu en az üç kişi hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı.
Pakistan hükümeti, seçimlerin güvenli bir ortamda yapılabilmesi için önceki hafta sonu yapılması planlanan oylamayı iki aşamaya bölerek erteledi. İlk aşamanın 21 Temmuz'da, ikinci aşamanın ise 28 Temmuz'da yapılması kararlaştırıldı. Ancak muhalefetteki Pakistan Adalet Hareketi (PTI) ve diğer gruplar, bu kararın ardından seçimleri boykot edeceklerini duyurdu. PTI liderleri, sürecin adil olmadığını ve hükümetin mülteci koltuklarını kendi lehine kullanmaya çalıştığını iddia ediyor.
İnternet erişiminin kesilmesi, bölgedeki haberleşmeyi olumsuz etkilerken, gösterilerin organize edilmesini de zorlaştırdı. Sosyal medya platformlarına erişim kısıtlanırken, yerel gazeteciler de baskı altında olduklarını belirtiyor. İnsan hakları örgütleri, internet kısıtlamasının ifade özgürlüğünü ihlal ettiğini ve durumu daha da gerginleştirdiğini vurguluyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Azad Keşmir, Hindistan ile Pakistan arasındaki Keşmir anlaşmazlığının merkezinde yer alıyor. Her iki ülke de bölgenin tamamı üzerinde hak iddia ediyor. Hindistan, 2019'da kendi yönetimindeki Keşmir'in özel statüsünü kaldırmış ve bölgeyi iki birlik toprağına ayırmıştı. Bu gelişme, Pakistan'da büyük tepki çekmiş ve iki ülke arasındaki gerilimi artırmıştı. Azad Keşmir'deki seçimler, bu bağlamda Pakistan'ın kontrolündeki bölgede demokratik meşruiyetini gösterme açısından önem taşıyor.
Ancak mevcut kriz, Pakistan hükümetinin bölgedeki yönetimine yönelik güveni sarsıyor. Seçimlerin ertelenmesi ve internet kısıtlaması, uluslararası toplumda endişe yaratırken, özellikle Batılı ülkeler ve insan hakları kuruluşları, sürecin şeffaf ve kapsayıcı olması çağrısında bulunuyor. Ayrıca, bu durumun Hindistan'ın elini güçlendirebileceği yorumları yapılıyor; zira Hindistan, Pakistan yönetimindeki bölgedeki demokratik açığı sık sık eleştiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Keşmir sorununda tarihsel olarak Pakistan'ın yanında yer almakta ve Birleşmiş Milletler kararları çerçevesinde Keşmir halkının kendi kaderini tayin hakkını desteklemektedir. Bu nedenle Azad Keşmir'deki seçim sürecinin sağlıklı işlemesi, Türkiye'nin bölgesel istikrar vurgusuyla örtüşmektedir. Türkiye, Hindistan-Pakistan geriliminin tırmanmasını istememekte ve diyalog çağrıları yapmaktadır. Bu kriz, Türkiye'nin bölgedeki dengeleri gözetme politikasını zorlayabilir; ancak Ankara'nın doğrudan bir müdahalesi beklenmemekle birlikte, süreci yakından izlemesi muhtemeldir.
