Pakistan'ın Pencap eyaletindeki Nankana Sahib kentinde, Sihlerin kutsal mekanlarından biri olan tarihi Gurdwara Sri Guru Nanak Dev Ji'nin yerel yönetim tarafından yıkılması, bölgedeki Sih toplumu başta olmak üzere uluslararası kamuoyunda büyük yankı uyandırdı. Olayın ardından Hindistan hükümeti, bu eylemi 'derin üzüntü verici' ve 'iğrenç bir hareket' olarak tanımlarken, Pakistan Dışişleri Bakanlığı ise yıkımın izinsiz yapıldığını ve soruşturma başlatıldığını duyurdu. Yıkımın, bölgedeki imar planı çalışmaları kapsamında gerçekleştirildiği iddia edilse de, Sih toplumu bu açıklamayı kabul etmeyerek protestolara başladı.
Yıkımın Arka Planı ve Sih Toplumunun Tepkisi
Pakistan'ın Pencap eyaletinde bulunan Nankana Sahib, Sih dininin kurucusu Guru Nanak Dev'in doğum yeri olarak kabul ediliyor ve bu nedenle Sihler için büyük bir dini öneme sahip. Yıkılan Gurdwara Sri Guru Nanak Dev Ji ise bölgenin en eski tapınaklarından biriydi. Görgü tanıklarının ifadesine göre, yerel yönetime bağlı ekipler sabah erken saatlerde iş makineleriyle tapınağa gelerek yıkım işlemini başlattı. Olayın duyulması üzerine bölgedeki Sihler dernekleri aracılığıyla hemen tepki gösterdi. Pakistan Sih Konseyi Başkanı Ramesh Singh, yaptığı açıklamada, 'Bu sadece bir bina yıkımı değil, bir inancın kalbine vurulan bir darbedir. Yetkililerden derhal soruşturma açmalarını ve tapınağın aslına uygun şekilde yeniden inşa edilmesini talep ediyoruz' ifadelerini kullandı. Pakistan hükümeti ise yıkım kararının yerel bir belediye tarafından alındığını ve merkezi hükümetin bu konuda bilgisinin olmadığını öne sürdü.
Olay, Pakistan'da Sih azınlığının karşılaştığı ayrımcılık ve dini mekanlarının korunamaması sorununu yeniden gündeme getirdi. Pakistan'da yaklaşık 20 bin Sih'in yaşadığı tahmin ediliyor ve ülkede çok sayıda tarihi gurdwara bulunuyor. Ancak bu mekanların birçoğu bakımsızlık veya yıkım tehdidi altında. Sivil toplum örgütleri, Pakistan hükümetine Sih mirasının korunması için daha etkili adımlar atması çağrısında bulunuyor. Ayrıca, yıkımın ardından sosyal medyada başlatılan kampanyalarla uluslararası kamuoyunun dikkati konuya çekilmeye çalışılıyor.
Hindistan'ın Tepkisi ve Bölgesel Boyut
Hindistan hükümeti, Pakistan'daki gurdwara yıkımına sert bir dille tepki gösterdi. Hindistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Arindam Bagchi, yaptığı yazılı açıklamada, 'Pakistan'da Sihlerin en kutsal mekanlarından birinin yıkılması derin üzüntü vericidir. Bu iğrenç eylem, Pakistan'ın dini azınlıklara ve onların ibadet yerlerine saygı gösterme konusundaki samimiyetsizliğini bir kez daha ortaya koymaktadır' ifadelerine yer verdi. Hindistan ayrıca, Pakistan hükümetine olayla ilgili derhal soruşturma başlatması ve sorumlularını adalet önüne çıkarması çağrısında bulundu. İki ülke arasında Keşmir sorunu başta olmak üzere birçok konuda yaşanan gerginlik, bu olayla birlikte yeniden alevlenmiş oldu. Pakistan ise Hindistan'ın tepkisini 'iç işlerine müdahale' olarak nitelendirdi ve olayın Hindistan ile Pakistan arasında diplomatik bir krize dönüşme potansiyeli taşıdığı yorumları yapılıyor.
Uzmanlar, bu olayın Sih toplumunun her iki ülkede de hassas bir konuma sahip olması nedeniyle bölgesel dengeleri etkileyebileceğine dikkat çekiyor. Hindistan'ın Pencap eyaletinde yoğun bir Sih nüfusu bulunurken, Pakistan'da da önemli bir Sih azınlık yaşıyor. Olayın, iki ülke arasındaki azınlık hakları tartışmalarını yeniden alevlendirmesi bekleniyor. Ayrıca, yıkımın ardından Pakistan'daki Sihlerin Hindistan'a göç etme taleplerinde artış yaşanabileceği belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Pakistan'da bir Sih tapınağının yıkılması, doğrudan Türkiye'yi ilgilendiren bir konu olmasa da, dini azınlıkların korunması ve kültürel mirasın önemi bağlamında değerlendirilebilir. Türkiye, uluslararası platformlarda dini özgürlüklerin ve kültürel mirasın korunması yönünde sık sık çağrılar yapmaktadır. Bu olay, Türkiye'nin Pakistan ile olan ikili ilişkilerinde azınlık hakları konusunu gündeme getirebilir. Ayrıca, bölgedeki istikrarsızlık ve dini gerilimler, Türkiye'nin Orta Doğu ve Asya politikaları açısından yakından takip edilmesi gereken gelişmelerdir. Türkiye'nin, benzer olayların yaşanmaması için uluslararası toplumu harekete geçirme çabalarına destek vermesi beklenir.
