Pakistan'ın doğusundaki Lahor kentinde, inşaat halindeki bir dershanenin çatısı çarşamba günü çöktü. Polis ve kurtarma yetkilileri, olayda en az 14 okul çocuğunun hayatını kaybettiğini, 8 çocuğun da yaralandığını açıkladı. Üst düzey polis yetkilisi Faysal Kamran, yaralıların hastanede tedavi altına alındığını belirtti. Yetkililer, çatının çökme nedenini henüz belirleyemezken, binanın inşaat halinde olduğu ve gerekli güvenlik önlemlerinin alınmadığı yönünde ilk bulgulara ulaşıldı. Olay, Pakistan'da bina güvenliği standartlarının yetersizliğini bir kez daha gündeme taşıdı.
Olayın arka planı ve bölgedeki bina güvenliği sorunları
Lahor, Pakistan'ın Pencap eyaletinin başkenti ve ülkenin ikinci büyük şehri. Şehir, hızlı nüfus artışı ve kontrolsüz yapılaşma nedeniyle sık sık bina çökmeleriyle gündeme geliyor. 2015 yılında Lahor'da bir fabrikanın çatısı çökmüş, 45 kişi hayatını kaybetmişti. Pakistan genelinde bina güvenliği denetimlerinin yetersizliği, inşaat malzemelerinin kalitesizliği ve rüşvetle geçiştirilen izin süreçleri, benzer faciaların tekrarlanmasına zemin hazırlıyor. Dershane binasının inşaat halinde olması ve çocukların şantiyede eğitim görmesi, ihmalkarlık iddialarını güçlendiriyor. Eğitim Bakanlığı yetkilileri, olayla ilgili soruşturma başlatıldığını ve sorumluların tespit edilmesi halinde adli işlem yapılacağını duyurdu. Yerel medya, bina sahibi ve müteahhit hakkında gözaltı kararı çıkarıldığını bildirdi.
Pakistan'da eğitim altyapısı ve güvenlik krizi
Pakistan, dünyada okula gitmeyen çocuk sayısının en yüksek olduğu ülkelerden biri. Yaklaşık 22,8 milyon çocuk eğitim dışı. Devlet okullarının yetersizliği nedeniyle özel dershaneler yaygın. Ancak bu dershaneler genellikle denetimsiz, sağlıksız ve güvensiz binalarda hizmet veriyor. Bu facia, hükümetin eğitim altyapısına yatırım yapması ve bina güvenliği standartlarını sıkılaştırması gerektiğini bir kez daha gösterdi. Olay, özellikle yoksul mahallelerdeki çocukların eğitim hakkına erişimde karşılaştıkları tehlikeleri gün yüzüne çıkardı. Kurtarma çalışmaları sürerken, hayatını kaybeden çocukların aileleri yas tutuyor; yaralı çocukların sağlık durumlarının ciddiyetini koruduğu belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Pakistan'da yaşanan bu bina çökmesi faciası, Türkiye'nin deprem sonrası yapı güvenliği konusunda yaşadığı dönüşümü akla getiriyor. Türkiye, 2023 Kahramanmaraş depremlerinin ardından kentsel dönüşüm ve denetim mekanizmalarını güçlendirmeye çalışırken, benzer bir facia Pakistan'da yaşanıyor. Türkiye'nin, özellikle İslam Kalkınma Bankası ve D-8 gibi platformlar aracılığıyla Pakistan'la bina güvenliği konusunda işbirliği potansiyeli var. Ayrıca, Türkiye'deki dershane ve okul binalarının güvenliğine yönelik denetimlerin sıklaştırılmasına da bir uyarı niteliği taşıyor. Bölgesel istikrar açısından, Pakistan'ın eğitim altyapısındaki sorunlar, aşırıcılık ve yoksulluk döngüsünü besleyerek küresel güvenlik riskini artırabilir.
