Pakistan güvenlik güçleri, Afganistan sınırındaki Birmal bölgesinde düzenlediği kara ve hava operasyonlarında en az 29 militanı etkisiz hale getirdiğini açıkladı. Ancak Afganistan'daki Taliban yönetimi, Pakistan'ın hava saldırılarında en az 38 sivilin öldüğünü ve çok sayıda kişinin yaralandığını duyurdu. İki ülke arasında son yılların en kanlı sınır ötesi çatışmalarından biri yaşanırken, Pakistan yönetimi operasyonun terör örgütlerine yönelik olduğunu savunuyor. Fransa 24 muhabiri Şazib Vahla'nın İslamabad'dan aktardığına göre, Pakistan Dışişleri Bakanlığı görüşmelerin sürdüğünü ancak ulusal güvenliğin öncelikli olduğunu vurguluyor.
Gelişmenin arka planı
Pakistan ve Afganistan arasındaki sınır hattı, özellikle Pakistan Talibanı (TTP) gibi silahlı grupların faaliyetleri nedeniyle yıllardır gerginlik kaynağı oluyor. Pakistan yönetimi, TTP militanlarının Afganistan topraklarını kullanarak sınır ötesi saldırılar düzenlediğini iddia ediyor ve Taliban yönetimini bu gruplara karşı etkili önlem almamakla suçluyor. Son operasyonun, Pakistan'ın kuzeybatısındaki güvenlik güçlerine yönelik artan saldırıların ardından geldiği belirtiliyor. Pakistan ordusu, sınır ötesi operasyonlarda hedef alınan noktaların militanların sığınakları olduğunu ve operasyonların istihbarata dayalı olarak gerçekleştirildiğini açıkladı.
Öte yandan Taliban sözcüsü Zabihullah Mücahid, Pakistan'ın hava saldırılarında kadın ve çocukların da bulunduğu 38 sivilin öldüğünü belirterek, bu tür eylemlerin sorunları çözmeyeceğini aksine bölgesel istikrarı daha da zedeleyeceğini ifade etti. Taliban yönetimi, olayı kınamanın yanı sıra Pakistan büyükelçisini çağırarak resmi protesto notu verdi. Pakistan Dışişleri Bakanlığı ise operasyonun ayrıntılarına ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmazken, yerel kaynaklar sınırdaki askeri hareketliliğin sürdüğünü bildiriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu çatışma, Afganistan'da Taliban'ın yeniden iktidara gelmesinden bu yana Pakistan-Afganistan ilişkilerinde tırmanan gerilimin en somut örneği. İki ülke arasında sınır güvenliği, mülteci akını ve terörle mücadele konularında derin anlaşmazlıklar bulunuyor. Pakistan, Taliban yönetiminin TTP'ye karşı yeterince sert davranmadığını iddia ederken, Taliban yönetimi Pakistan'ın egemenliğini ihlal ettiğini savunuyor. Bölgedeki bu kırılgan durum, aynı zamanda Çin'in Kuşak ve Yol Projesi'nin önemli bir ayağı olan Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru'nun (CPEC) güvenliğini de tehdit ediyor. Ayrıca, Hindistan ve Rusya gibi bölgesel aktörlerin gelişmeleri yakından izlediği belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Afganistan'da istikrarın sağlanması ve terör örgütlerinin her iki ülke için de tehdit oluşturmaması yönünde bir politika izliyor. Pakistan ile tarihsel olarak güçlü askeri ve diplomatik bağlara sahip olan Türkiye, aynı zamanda Afganistan'daki Taliban yönetimiyle de görüşmelerini sürdürüyor. Bu çatışma, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü zorlayabilir ve bölgedeki dengeleri etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye'nin Afganistan'da sivil kayıpların önlenmesi çağrısı yapması beklenirken, iki ülke arasındaki gerilimin Kabil'deki Türk büyükelçiliği ve yardım kuruluşlarını da dolaylı olarak etkileyebileceği değerlendiriliyor.
