Pakistan ordusu, Afganistan'ın doğu bölgelerine yönelik geniş çaplı bir hava ve kara operasyonu başlattığını ve bu operasyonlarda 25 militanın etkisiz hale getirildiğini duyurdu. İslamabad yönetimi, operasyonların özellikle sınır ötesi şiddet eylemlerine karışan militan grupları hedef aldığını belirtirken, son günlerde Karaçi kentinde paramiliter birliklere düzenlenen ve çok sayıda askerin hayatını kaybettiği saldırılara misilleme niteliği taşıdığını ifade etti. Pakistan Dışişleri Bakanlığı, operasyonların Afganistan'ın egemenliğine saygı çerçevesinde yürütüldüğünü ancak terörle mücadelede iş birliğinin artırılması gerektiğini vurguladı.
Gelişmenin Arka Planı: Sınır Ötesi Gerilim Tırmanıyor
Pakistan ordusunun bu hamlesi, iki ülke arasında uzun süredir devam eden sınır ötesi terör suçlamalarının yeni bir aşaması olarak değerlendiriliyor. İslamabad yönetimi, Afganistan topraklarını kullanarak Pakistan'da saldırılar düzenleyen, başta Tehrik-i Taliban Pakistan (TTP) olmak üzere çeşitli militan grupların varlığına dikkat çekiyor. Pakistanlı yetkililere göre, son haftalarda Karaçi'de paramiliter güçlere yönelik düzenlenen saldırılarda 12 asker hayatını kaybetti ve bu olay başta olmak üzere artan şiddet eylemleri, askeri müdahaleyi zorunlu kıldı. Pakistan, 2022'den bu yana Taliban yönetimindeki Afganistan ile gerilimli bir ilişki yürütüyor; Taliban, topraklarının Pakistan karşıtı militanlar için kullanıldığı iddialarını reddederken, İslamabad'ın operasyonlarının egemenliğini ihlal ettiğini savunuyor.
Operasyonun kapsamı ve hedefleri hakkında resmi kaynaklardan sınırlı bilgi gelirken, Pakistan ordusunun açıklamasında vurulan noktaların militan sığınakları, eğitim kampları ve lojistik merkezler olduğu belirtildi. Afganistan'dan ise henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Bölgesel uzmanlar, Pakistan'ın bu tür bir operasyonla sadece askeri bir mesaj vermekle kalmayıp, Taliban yönetimine de sınır güvenliği konusunda daha somut adımlar atması için baskı yapmayı hedeflediğini ifade ediyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Terörle Mücadelede Yeni Bir Sınav
Pakistan'ın Afganistan içine yönelik bu askeri müdahalesi, bölgesel dinamikleri yeniden şekillendirme potansiyeli taşıyor. Afganistan'da 2021'de yönetimi devralan Taliban, ülkenin terör örgütleri için bir üs haline gelmemesi konusunda uluslararası topluma verdiği sözleri tutmakta zorlanıyor. Özellikle Pakistan, TTP ve IŞİD-Horasan (IŞİD-K) gibi grupların Afganistan'daki varlığından duyduğu rahatsızlığı sık sık dile getiriyor. ABD ve Batılı ülkeler de Taliban'ı terörle mücadelede yetersiz kalmakla eleştirirken, Pakistan'ın bu operasyonu, Taliban'ın kontrol kapasitesine ilişkin soru işaretlerini artırabilir.
Öte yandan, Pakistan'ın askeri müdahalesi Çin ve Hindistan gibi bölgesel güçlerin de dikkatini çekiyor. Çin, Pakistan'ın terörle mücadele çabalarını desteklerken, Hindistan ise Pakistan'ın Afganistan'daki askeri varlığını kendi güvenliği açısından bir tehdit olarak değerlendirebilir. Uluslararası toplum, iki nükleer güç arasında doğrudan bir çatışma riskini önlemek için taraflara itidal çağrısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Pakistan-Afganistan sınırındaki bu gerilim, Türkiye'nin yakından takip ettiği bir bölgede cereyan ediyor. Türkiye, Pakistan ile tarihsel olarak güçlü askeri ve diplomatik bağlara sahipken, Afganistan'da da Taliban yönetimiyle angajmanını sürdürüyor. Bu gelişme, özellikle Türkiye'nin Afganistan'da istikrar ve güvenlik sağlanmasına yönelik çabalarını zora sokabilir. Ayrıca, bölgesel terör örgütlerinin yayılması, Güney Asya'daki istikrarsızlığın Orta Doğu ve Kafkaslar üzerinden Türkiye'yi de etkileyebilecek bir güvenlik riski oluşturmasına neden olabilir. Türkiye, hem Pakistan'ın meşru güvenlik endişelerini hem de Afganistan'ın egemenliğini gözeten dengeli bir yaklaşım izlemek durumundadır.
