Bir aylık sakinliğin ardından Pakistan, geçen hafta Afganistan genelinde yeni bir hava saldırısı dalgası başlattı. Birleşmiş Milletler Afganistan Yardım Misyonu (UNAMA) verilerine göre, saldırılarda en az 13 sivil hayatını kaybetti, 10 kişi yaralandı. Pakistan saldırıları doğrularken, hedeflerin militan sığınakları olduğunu savundu. Ancak olay, özellikle Pakistan'ın kullandığı silahların ABD yapımı olabileceği iddialarıyla uluslararası kamuoyunda tartışma yarattı.
Saldırıların arka planı ve sivillerin durumu
Pakistan, Afganistan'ın özellikle doğu ve güney vilayetlerine yönelik hava operasyonlarını sıklaştırdı. UNAMA'ya göre, son saldırıda Khost, Kunar ve Paktika bölgelerinde sivil kayıplar yaşandı. Pakistan tarafı, operasyonların Tehrik-i Taliban Pakistan (TTP) militanlarına karşı olduğunu öne sürüyor. Ancak Afgan yönetimi ve BM raporları, ölenlerin çoğunun kadın ve çocuk olduğunu belirtiyor. Pakistan'ın kullandığı savaş uçaklarının ABD yapımı F-16'lar olduğu, bu uçakların sadece terörle mücadele için kullanılması şartıyla satıldığı hatırlatılıyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, konuyu incelemeye aldığını ancak henüz resmi bir yorum yapmadığını açıkladı.
Pakistan'ın sivil kayıplara yol açan bu hava saldırıları, Afganistan-Pakistan sınırındaki gerilimi daha da artırdı. Afganistan İslam Emirliği (Taliban yönetimi), saldırıları kınayarak "egemenlik ihlali" olarak nitelendirdi ve misilleme yapmakla tehdit etti. Bölge halkı, her iki taraf arasında sıkışmış durumda; hava saldırıları yüzlerce aileyi evlerini terk etmeye zorladı.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Bu olay, ABD'nin Afganistan'dan çekilmesinin ardından bölgede güç boşluğunun nasıl doldurulacağı sorusunu yeniden gündeme getirdi. Pakistan, TTP'ye karşı mücadele gerekçesiyle Afgan topraklarında tek taraflı operasyonlar düzenliyor. Ancak bu durum, Afganistan'ın egemenliğini ihlal ettiği gibi, bölgesel istikrarı da tehdit ediyor. Öte yandan sivillerin ABD yapımı silahlarla öldürülmesi, ABD'nin silah satış politikalarını sorgulatıyor. Pakistan'ın elindeki F-16'ların kullanım koşulları, ABD Kongresi'nin radarına girdi. Kongre üyeleri, askeri yardımın durdurulması çağrısı yaparken, yönetim daha temkinli bir tutum izliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Afganistan'da istikrarın sağlanması için diplomatik girişimler yürütürken, Pakistan-Afganistan arasındaki gerilim Ankara için endişe verici. Türkiye, bölgede insani yardım ve kalkınma projeleriyle varlık gösteriyor; sivil kayıplar bu çabaları zorlaştırabilir. Ayrıca Pakistan'ın ABD yapımı silahları sivillere karşı kullanması, benzer silahları elinde bulunduran Türkiye'nin de uluslararası silah tedarikinde daha dikkatli olması gerektiğini gösteriyor. Kriz, aynı zamanda Afgan mülteci akışını tetikleyerek Türkiye üzerindeki göç baskısını artırabilir.
