ProPublica'nın kapsamlı araştırması, ABD'de eyalet fonlaması alan özel bir okulda öğrencilerin sistematik olarak aşağılayıcı cezalara ve fiziksel şiddete maruz bırakıldığını ortaya koydu. Indiana eyaletindeki ‘The Trade School’ adlı kurumda, öğrencilerin yerleri fırçalayarak temizlemeye zorlandığı, bir sınıf arkadaşına toplu halde saldırtıldığı ve psikolojik baskı altında tutulduğu belirlendi. Buna rağmen eyalet yönetimi, okula 2022 yılında 12 milyon doların üzerinde kamu fonu aktarmaya devam etti. Okul, ‘davranış sorunları olan gençler’ için alternatif eğitim modeli sunduğunu iddia ediyor.
Gelişmenin arka planı: Sistemik ihmal ve ceza kültürü
ProPublica’nın elde ettiği belgelere ve tanık ifadelerine göre, okulda uygulanan ‘disiplin yöntemleri’ arasında öğrencilerin saatlerce ayakta bekletilmesi, fiziksel egzersiz cezaları ve bir öğrencinin diğerine saldırmasının teşvik edilmesi yer alıyor. 2021 yılında 15 yaşındaki bir öğrenci, okul yönetiminin yönlendirmesiyle sınıf arkadaşı tarafından darp edilmiş ve hastaneye kaldırılmış. Olay sonrası herhangi bir yasal işlem yapılmazken, okul yönetimi olayı ‘öğrenciler arası anlaşmazlık’ olarak nitelendirmiş. Okul, özel bir kurum olmasına rağmen, Indiana Çocuk Hizmetleri Departmanı’ndan öğrenci başına günlük ortalama 350 dolar almaktadır. Bu fonlama, okulun‘ alternatif eğitim’ modelini sürdürmesini sağlamaktadır.
Araştırma, okulda benzer olayların 2018’den beri düzenli olarak yaşandığını gösteriyor. Bir eski öğretmen, “Öğrenciler ceza olarak tuvaletleri fırçalamaya zorlanıyor, ancak bu temizlik eğitimi değil, aşağılama yöntemiydi” ifadesini kullandı. Okulun resmi politikasında fiziksel ceza yasak olmasına rağmen, uygulamada kuralların sıklıkla ihlal edildiği belirtiliyor.
Bölgesel ve küresel boyut: ABD’de özel eğitim reformu tartışmaları
Bu skandal, ABD genelinde özel eğitim kurumlarının denetimsizliği konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirdi. Özellikle davranış sorunları veya özel ihtiyaçları olan öğrencilerin yönlendirildiği bu tür okullar, eyalet fonlaması aldıkları için kamu denetimine tabi olmalarına rağmen, kapalı kutu olarak işlemeye devam ediyor. Indiana Eğitim Bakanlığı, konuyla ilgili soruşturma başlattığını duyururken, insan hakları örgütleri okulun kapatılması çağrısı yapıyor. Benzer vakaların Florida, Teksas ve Kaliforniya’da da yaşandığı belirtiliyor. ABD’de özel eğitim harcamaları yılda 60 milyar doları aşarken, öğrenci haklarını koruyacak federal bir düzenleme bulunmuyor. Bu durum, eğitim eşitsizliğini derinleştiren bir faktör olarak öne çıkıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye’de özel eğitim kurumlarının denetimi ve kamu fonlarının kullanımı konusunda önemli bir uyarı niteliği taşıyor. Türkiye’de de özel okullar ve rehabilitasyon merkezleri, devlet desteği almakta ancak benzer suiistimaller zaman zaman gündeme gelmektedir. Milli Eğitim Bakanlığı’nın denetim mekanizmalarını güçlendirmesi, öğrenci haklarını koruyacak bağımsız izleme birimlerinin kurulması bu tür olayların önlenmesinde kritik rol oynayabilir. Ayrıca ABD’deki bu skandal, küresel çapta eğitimde şeffaflık ve insan hakları standartlarının yükseltilmesi gerektiğini göstermektedir. Türkiye’nin bu alandaki uluslararası sözleşmelere uyumunu artırması, benzer vakaların yaşanmaması için önleyici adımlar atması değerlendirilmelidir.
