İngiltere eski Maliye Bakanı George Osborne, ülke ekonomisinin Brexit sonrasında "uçurumdan yuvarlandığını" söyleyerek İngiltere'nin Avrupa Birliği Gümrük Birliği'ne yeniden katılması gerektiğini belirtti. Osborne, yeniden katılımın "oldukça basit" olabileceğini ifade etti.
Brexit sonrası ekonomik tablo ve Osborne'un eleştirileri
Osborne, 2010-2016 yılları arasında David Cameron hükümetinde maliye bakanı olarak görev yaptı ve o dönemde AB'de kalma yanlısı kampanyanın en önde gelen isimlerinden biriydi. Brexit sonrası dönemde İngiltere ekonomisinin karşılaştığı zorluklara dikkat çeken Osborne, ticaret anlaşmalarının yarattığı bürokratik engellerin ve belirsizliklerin ülke ekonomisine ciddi zarar verdiğini vurguladı.
Eski bakan, Gümrük Birliği'ne yeniden katılmanın ticaret akışını kolaylaştıracağını ve ekonomik toparlanmaya katkı sağlayacağını savundu. Osborne'a göre, kamuoyunda tartışıldığı kadar karmaşık olmayan bu adım, siyasi irade gösterildiği takdirde kısa sürede hayata geçirilebilir.
Ancak Osborne'un çağrısı, İngiltere'nin egemenlik ve göç kontrolü konusundaki hassasiyetleri nedeniyle siyasi yelpazede tartışmalara yol açabilir. Muhafazakâr Parti içindeki sert Brexit yanlıları, Gümrük Birliği'ne dönüşün Brexit'in temel vaatlerini boşa çıkaracağını savunuyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İngiltere'nin Gümrük Birliği'ne yeniden katılması, AB ile ilişkilerin yeniden şekillenmesi anlamına gelirken, küresel ticaret dengeleri açısından da önem taşıyor. AB'nin dış ticaret politikasını etkileyebilecek böyle bir adım, İngiltere'nin ABD, Çin ve diğer büyük ekonomilerle yürüttüğü ticaret müzakerelerinde de belirleyici olacak.
Öte yandan, İngiltere'nin Gümrük Birliği'ne dönüşü, Kuzey İrlanda Protokolü ve İrlanda adasındaki ticaret düzenlemeleri gibi hassas konularda yeni dinamikler yaratabilir. AB yetkilileri, böyle bir adımın Birlik içindeki karar alma süreçlerini etkileyebileceğini ve üye ülkeler arasında farklı tepkilere yol açabileceğini değerlendiriyor.
Ekonomistler, Gümrük Birliği'ne katılımın İngiltere'nin AB ile ticaretinde gümrük vergilerini ve bürokrasiyi ortadan kaldıracağını, ancak ülkenin bağımsız ticaret politikası yürütme yeteneğini sınırlayacağını belirtiyor. Bu nedenle Osborne'un önerisi, ekonomik faydalar ile siyasi egemenlik arasındaki dengeyi yeniden gündeme getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, AB ile Gümrük Birliği'ni 1995'ten bu yana uygulayan bir ülke olarak, İngiltere'nin yeniden katılım tartışmalarını yakından takip ediyor. İngiltere'nin Gümrük Birliği'ne dönmesi, Türkiye'nin AB ile ticaretinde dolaylı etkiler yaratabilir; zira Türkiye, AB'nin ortak ticaret politikasına uyum sağladığı için İngiltere ile olan ticari ilişkileri de bu çerçevede şekilleniyor. Ayrıca, Brexit sonrası Türkiye-İngiltere arasında imzalanan serbest ticaret anlaşması, olası bir Gümrük Birliği dönüşünde yeniden müzakere edilebilir. Türkiye açısından bir diğer önemli nokta, AB'nin genişleme ve ticaret politikalarındaki değişimlerin Türkiye'nin kendi Gümrük Birliği modernizasyon sürecini etkileyebileceğidir.
