ABD genelinde ortalama benzin fiyatı, son haftalarda görülen düşüş trendinin ardından Ortadoğu'daki jeopolitik gerilimin yeniden alevlenmesiyle birlikte galon başına 4 dolar sınırını aştı. Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre, ülke genelinde ortalama fiyat 4,01 dolar seviyesine yükselirken, özellikle Batı Yakası ve Kuzeydoğu eyaletlerinde fiyatlar 5 doların üzerine çıktı. Kaliforniya'da galon fiyatı 5,20 dolar ile zirve yaparken, en düşük fiyat ise 3,45 dolar ile Teksas'ta kaydedildi. Uzmanlar, İran'ın nükleer programına ilişkin artan endişeler ve bölgedeki askeri hareketliliğin petrol arzında kesinti riskini artırdığını belirtiyor.
Gelişmenin Arka Planı: Düşüş Beklenirken Yeni Şok
Son iki aydır düşüş eğiliminde olan benzin fiyatları, yaz tatili sezonunda sürücüleri rahatlatmıştı. Ancak Ortadoğu'da son bir haftada yaşanan gelişmeler, petrol piyasalarında yeniden fiyat baskısı yaratıyor. İsrail ile İran destekli gruplar arasındaki çatışmaların tırmanması, Hürmüz Boğazı'ndan geçen tanker trafiğini tehdit eder hale geldi. Küresel petrol arzının yaklaşık %20'sinin geçtiği bu stratejik su yolu, herhangi bir aksama durumunda fiyatların daha da yukarı fırlamasına neden olabilir.
AAA sözcüsü Andrew Gross, yaptığı açıklamada, "Geçtiğimiz haftalarda fiyatların yavaşça gerilediğini görüyorduk. Ancak Ortadoğu'daki son olaylar, bu düşüşü tersine çevirdi. Petrol fiyatları varil başına 85 doların üzerine çıktı. Bu, rafinerilerde işlenen maliyeti artırıyor ve pompa fiyatlarına yansıyor" dedi.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Enerji Piyasaları Alarmda
Benzin fiyatlarındaki bu artış, sadece ABD'yi değil, küresel ekonomiyi de etkiliyor. Avrupa'da Brent petrolün varil fiyatı 88 dolar seviyesine yükselirken, Asya ülkelerinde de akaryakıt maliyetleri artıyor. Uzmanlar, İran'a yönelik olası bir askeri müdahale veya yaptırımların sıkılaştırılması durumunda petrol fiyatlarının varil başına 100 doları aşabileceği uyarısında bulunuyor.
ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA), yayımladığı raporda, küresel petrol arzının talep karşısında sıkıştığını ve arz açığının 2025 yılına kadar devam edebileceğini belirtti. OPEC+ ülkelerinin üretim kısıtlamaları da bu durumu daha da karmaşık hale getiriyor. Suudi Arabistan ve Rusya'nın liderliğindeki grup, günlük 2,2 milyon varillik gönüllü kesintiyi sürdürüyor.
Öte yandan, ABD'de Kasım ayındaki başkanlık seçimleri öncesinde benzin fiyatlarının yükselmesi, Başkan Joe Biden yönetimini zor durumda bırakıyor. Beyaz Saray, Stratejik Petrol Rezervinden (SPR) piyasaya ek arz sağlamayı değerlendiriyor. Ancak SPR'nin stokları, 2022'deki benzer müdahalenin ardından tarihi düşük seviyelere gerilemiş durumda.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki benzin fiyat artışı doğrudan Türkiye'yi etkilemese de, Ortadoğu'da tırmanan gerilim küresel petrol fiyatlarını yukarı çekmektedir. Türkiye, petrol ithalatının büyük bölümünü Irak ve Rusya'dan karşılamakta olup, artan petrol fiyatları cari açığı ve enflasyonu baskılayabilir. Ayrıca, İran ile İsrail arasındaki olası bir çatışma, Türkiye'nin enerji koridorlarını ve bölgesel istikrarı doğrudan tehdit edebilir. Türkiye, Kızıldeniz ve Basra Körfezi'ndeki ticaret yollarının güvenliğine bağımlı olduğu için, bu gerilimlerin tırmanması tedarik zincirlerini ve navlun maliyetlerini olumsuz etkileyebilir. Enerji Bakanlığı'nın bu gelişmeleri yakından takip etmesi ve stratejik stokları gözden geçirmesi bekleniyor.
