14 Temmuz 2026 tarihinde yayınlanan Horizons Middle East & Africa programı, bölgenin ekonomik görünümüne dair kritik başlıkları gündeme taşıyor. Programda özellikle Körfez ülkelerinin petrol dışı gelir çeşitlendirme çabaları, Afrika’nın altyapı yatırımları ve Çin’in bölgedeki artan ekonomik etkisi masaya yatırılıyor. Suudi Arabistan’ın Vizyon 2030 hedefleri doğrultusunda yenilenebilir enerji ve turizm alanlarında kaydettiği ilerleme, Birleşik Arap Emirlikleri’nin Dubai’yi küresel bir finans merkezi haline getirme stratejisi ve Mısır’ın Süveyş Kanalı gelirlerini artırma çabaları dikkat çekiyor. Afrika cephesinde ise Kenya, Nijerya ve Güney Afrika’nın dijital dönüşüm ve tarım teknolojilerine yaptığı yatırımlar öne çıkıyor. Uzmanlar, kıtanın genç nüfus yapısı ve artan mobil internet penetrasyonunun ekonomik büyümeyi hızlandıracağını belirtiyor.
Gelişmenin Arka Planı
Horizons programı, Orta Doğu ve Afrika’daki güncel ekonomik trendleri analiz etmek amacıyla düzenli olarak yayınlanıyor. 14 Temmuz 2026 bölümünde, uluslararası yatırımcıların bölgeye olan ilgisi ve jeopolitik risklerin ekonomik etkileri değerlendiriliyor. Yemen ve Libya’daki istikrarsızlığın enerji fiyatlarına yansımaları, Sudan’da devam eden iç karışıklığın ticaret yollarına etkisi ve Etiyopya’nın barış sürecinin ekonomik toparlanmaya katkıları programın öne çıkan başlıkları arasında. Ayrıca, İsrail ile Filistin arasındaki gerginliklerin bölgesel ticarete olan olumsuz yansımaları ve Suudi Arabistan ile İran arasındaki diplomatik normalleşme adımlarının ekonomik iş birliğine dönüşme potansiyeli de masaya yatırılıyor.
Programda, Afrika Kıta Serbest Ticaret Bölgesi (AfCFTA) anlaşmasının uygulamadaki zorlukları ve başarıları da ele alınıyor. Uzmanlar, anlaşmanın ticaret engellerini azaltarak bölgesel entegrasyonu hızlandırabileceğini ancak lojistik altyapı eksikliklerinin önemli bir engel olduğunu vurguluyor. Aynı zamanda, Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi kapsamında Doğu Afrika’da inşa ettiği demiryolu hatları ve liman projeleri tartışılıyor. Bu projelerin bölge ekonomilerine uzun vadeli etkileri, borç sürdürülebilirliği ve yerel iş gücüne katkıları açısından değerlendiriliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Orta Doğu ve Afrika’daki ekonomik gelişmeler küresel enerji piyasaları ve tedarik zincirleri üzerinde doğrudan etkiye sahip. Körfez ülkelerinin petrol üretim politikaları ve OPEC+ kararları, dünya petrol fiyatlarını şekillendirirken, Afrika’nın kritik mineral rezervleri (kobalt, lityum, nadir toprak elementleri) küresel yeşil dönüşüm için stratejik önem taşıyor. Programda, bu kaynakların çıkarılması ve işlenmesinde Çin’in hakim konumu, Batılı ülkelerin çeşitlendirme çabaları (örneğin ABD’nin Mineral Güvenlik Ortaklığı) ve bunun bölgesel jeopolitik dengelere yansımaları analiz ediliyor.
Küresel iklim değişikliği politikaları da bölge ekonomilerini derinden etkiliyor. Su kıtlığı ve kuraklık, tarıma dayalı ekonomiler için ciddi tehdit oluştururken, yenilenebilir enerji yatırımları yeni fırsatlar sunuyor. Kuzey Afrika ülkeleri (Fas, Cezayir, Tunus) güneş enerjisi projeleriyle Avrupa’ya yeşil enerji ihracatı hedefliyor. Programda ayrıca, dijital ekonominin yükselişi ve fintech girişimlerinin bölgede finansal kapsayıcılığı nasıl artırdığı ele alınıyor. Özellikle Kenya’daki M-Pesa gibi mobil para hizmetleri, geleneksel bankacılığın erişemediği nüfuslara ulaşarak ekonomik büyümeyi destekliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Orta Doğu ve Afrika'daki bu ekonomik gelişmeler, Türkiye için hem fırsatlar hem de zorluklar barındırıyor. Türkiye’nin Körfez ülkeleriyle son dönemdeki yakınlaşması ve ticaret hacmini artırma çabaları, enerji ve inşaat sektörlerinde yeni iş birlikleri doğurabilir. Afrika'da ise Türk yatırımları (tekstil, savunma sanayi, altyapı) artış eğiliminde; ancak Çin ve Batılı güçlerle rekabet giderek kızışıyor. Bölgesel istikrarsızlıklar (Yemen, Sudan) Türkiye’nin ticaret yollarını ve enerji tedarik güvenliğini tehdit edebilir. Diğer yandan, Afrika Kıta Serbest Ticaret Bölgesi, Türk firmaları için yeni pazarlar açma potansiyeli taşıyor. Türkiye’nin bu dinamiklerde aktif bir oyuncu olabilmesi için diplomatik girişimlerini ekonomik iş birlikleriyle desteklemesi kritik önemde.
